Het areaal van de nominaatvorm van de kleine watersalamander strekt zich vanuit Groot-Brittannië en Ierland uit over Noordwest-, Centraal- en Oost-Europa en verder tot aan het Altai-gebergte en de westgrens van Kazachstan. Los van de oostelijke grens liggen verder oostwaarts nog enkele geïsoleerde populaties. Waarschijnlijk koloniseerde de soort Noordwest Europa en de Britse eilanden ongeveer 10.000 jaar geleden vanuit Oost-Europa. In zuidelijke en mediterrane gebieden van Europa, steppen en halfwoestijnen ontbreekt de nominaatvorm geheel, evenals in berggebieden boven 1000 meter NAP. In Midden-Frankrijk ligt de zuidelijke grens rond de lijn Nantes-Lyon. Noordelijk in Scandinavië en Rusland reikt de populatie tot halverwege Zweden en Finland en het West-Siberische laagland (Arntzen & Sparreboom 1989, Nöllert & Nöllert 1992, Griffiths 1996, Kuzmin & Zuiderwijk 1997, Kuzmin 1999, Tarkhnishvili & Gokhelashvili 1999).