Search
zaterdag 15 december 2018

Soorten

Ringslang

Natrix helvetica

Ringslang Natrix helvetica Jelger Herder

De ringslang is een niet giftige, watergebonden slang. Hij heeft ronde pupillen en twee duidelijke gele en zwarte vlekken achter de kop.


Herkenning

De ringslang is een watergebonden slang. Hij heeft ronde pupillen, gekielde schubben en twee duidelijke gele en zwarte vlekken achter de kop. Het is de grootste slang in Nederland (tot 1,20 m). Hij is niet giftig en bijt zelfs niet als hij gevangen wordt. Om aan belagers te ontkomen kan de ringslang zich schijndood houden. Hierbij draait hij zich in kronkels op zijn rug, laat zijn bek schuin open hangen met de tong eruit en draait zijn pupillen weg. Ook smeert de slang zijn belager onder met een extreem stinkende substantie uit zijn cloaca.

Ringslang Natrix helvetica Jelger Herder


Ecologie

Voortplanting

De ringslang legt 20-30 eieren per legsel in composthopen, bladhopen en mestvaalten. Over natuurlijke eiafzetplekken van de ringslang is weinig bekend. In natuurlijke riviersystemen zijn dit waarschijnlijk hopen bij elkaar gespoeld organisch materiaal. In venen zijn drooggevallen horsten van bijvoorbeeld zeggen of russen geschikt. Ingerotte boomstobben en dichte lagen organisch materiaal met broei worden ook gebruikt. Het aanleggen van broeihopen van (paarden)mest of compost is een zeer succesvolle manier om ringslangen bij hun voortplanting te helpen, maar daarnaast ook nuttig voor tal van andere dieren.

Kijk op www.broeihopen.nl voor meer informatie over het opzetten van een broeihoop en de ervaringen van broeihoopwerkgroepen in Nederland.

Levenswijze

De ringslang is gebonden aan waterrijke habitats. Deze liggen veelal op zandgronden en op de overgangen van zandgrond naar veen- en kleigronden. Grote oppervlaktes laag gelegen, nat gebied worden gemeden, omdat de soort daar vaak niet alle stadia van zijn levenscyclus kan doorlopen. Met name de ontwikkeling van de eieren en de overwintering vormen in polders een probleem.

Ringslangen zonnen vaak op dijkjes in de buurt van water, waar ze jagen op voornamelijk amfibieën en soms andere gewervelde dieren waaronder vissen. Ze zijn zeer alert, dus probeer voorzichtig te lopen en altijd een stukje voor je uit te kijken als je ze wilt zien.

Ringslang Natrix helvetica Jelger Herder

Verspreiding

De ringslang is vooral aanwezig in drie min of meer gescheiden kernen die in een ruim gebied rondom het IJsselmeer liggen. De belangrijkste populaties bevinden zich in Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Overijssel, Drenthe en Friesland.


Bedreiging en bescherming

De ringslang heeft in de Rode Lijst de status Kwetsbaar. De soort is beschermd volgens de Wet Natuurbescherming (Nationaal beschermd, sinds januari 2017). In het RAVON tijdschrift is een artikel over deze wet verschenen. Dit artikel is hier te vinden. Ook heeft zij een beschermingsstatus in de Conventie van Bern (bijlage 3). De ringslang is niet opgenomen in de Europese Habitatrichtlijn.

Ringslang Natrix helvetica Raymond Creemers

Monitoring en trends

De langjarige trend van de ringslang vertoont een matige toename (laatste 10 jaar onzeker). In 2016 is de soort tijdens 204 bezoeken waargenomen (15% van alle bezoeken in 2016). Grote aantallen komen van de bekende plekken: Kuinderbos, Onderlangs, Utrecht en Amsterdam. Van deze soort wordt vaak (40%) maar één exemplaar gezien tijdens trajectbezoeken. Anders dan bij de hazelworm ligt dat bij de ringslang niet aan de ‘zichtbaarheid’ van de soort maar aan het feit dat veel trajecten slechts een deel van het leefgebied van de ringslang omvatten. Zo wordt de soort op veel Veluwse trajecten (meestal heide) slechts sporadisch gezien. Heide vormt slechts een deelhabitat voor de ringslang, ze zijn er niet altijd aanwezig.

[#Soort] trend CBS
Vorig artikel Regenboogforel
Volgend artikel Rivierdonderpad
Printen
2565

x

Over RAVON

RAVON voor de bescherming van amfibieen, reptielen en vissen

Beschermen doen we samen met vrijwilligers en donateurs

 

Kennis - informatie - onderzoek -advies

Privacy statement

 

Contact

Telefoon: 024-7410600
Email: kantoor@ravon.nl
Contactpagina


Adres Natuurplaza
(gebouw Mercator III)
Toernooiveld 1 6525 ED
Nijmegen

Route

Back To Top