Reptielen

Nederland telt zeven inheemse reptielensoorten, die jaarlijks worden gevolgd via het Meetprogramma Reptielen van RAVON. Honderden vrijwilligers monitoren vaste trajecten om trends te bepalen. Veel soorten zijn bedreigd en staan op de Rode Lijst 2024. Al ruim 30 jaar levert het programma cruciale gegevens voor bescherming en natuurbeleid.

Nederland telt zeven inheemse reptielensoorten: vier hagedissen en drie slangen. Deze worden jaarlijks gevolgd binnen het Meetprogramma Reptielen van het Netwerk Ecologische Monitoring, gecoördineerd door RAVON. Hierbij zijn enkele honderden vrijwilligers actief. Zij tellen jaarlijks de aanwezigheid van reptielen op vaste trajecten om te bepalen of de aantallen van de verschillende soorten toenemen, stabiel blijven of afnemen.

Bedreiging en bescherming

Reptielen zijn fascinerende dieren, maar staan onder druk. Verschillende soorten zijn bedreigd of hebben een kwetsbare status, en hun verspreiding is in de afgelopen decennia afgenomen, ondanks dat ze al lange tijd als beschermde soorten worden aangemerkt in Nederland.

Op nationaal niveau worden reptielen geclassificeerd volgens de Nederlandse Rode Lijst. Deze lijst geeft een indicatie van hoe bedreigd soorten zijn op basis van trends in populatie en verspreiding.

Volgens de in 2024 vastgestelde Nederlandse Rode Lijst staan vijf van de zeven inheemse reptielensoorten op de Rode Lijst. De adder, gladde slang, muurhagedis en ringslang zijn Kwetsbaar; de levendbarende hagedis is Gevoelig.

Het monitoringsprogramma voor reptielen loopt al ruim 30 jaar en is cruciaal om te beoordelen of natuurbeleid en beschermingsmaatregelen de achteruitgang kunnen stoppen of omkeren.

Soortenbank Nederlandse reptielen

Hieronder vind je een overzicht van alle in Nederland en in het Caribisch gebied in het wild levende reptielen, zowel inheemse soorten als exoten (uitheemse soorten).

Reptielen in Nederland en Caribisch gebied

Steun de reptielen, amfibieën
en vissen van Nederland!

Steun RAVON en help ons de inheemse reptielen, amfibieën en vissen beschermen. Met jouw donatie zorgen we voor een toekomst waarin deze dieren kunnen gedijen.

Herkenningskaarten en boeken over reptielen

Een selectie uit onze publicaties over reptielen. Voor een compleet overzicht ga naar publicaties.

Herken ziektes bij reptielen, zoals Snake Fungal Disease, en lees wat je moet doen bij een ziek of dood dier en hoe je besmetting voorkomt.
Veldgids voor herkenning van Nederlandse amfibieën en reptielen, met determinatiesleutels, soortbeschrijvingen, leefwijze en veldkenmerken.
Herken vervellingen van Nederlandse slangen en hagedissen aan schubben, patronen, kopschilden en andere kenmerkende huidresten.
Herken de 7 meest voorkomende reptielen van Nederland met deze praktische zoekkaart voor slangen, hagedissen en de hazelworm