- Handleiding
Handleiding voor vrijwilligers die lettersierschildpadden in Nederland monitoren, herkennen en invoeren volgens het RAVON-meetprotocol.
De roodwangschilpad is een exotische schildpad afkomstig uit Noord-Amerika met rode vlekken op de wangen.
Het opvallendste kenmerk van de roodwangschildpad is het kleurpatroon van de kop en dan vooral de brede oranjerode slaapstreep boven de trommelvliezen. Mannetjes blijven duidelijk kleiner (15-20 cm) dan de vrouwtjes (16-28 cm). Het rugschild van jonge dieren is helder groen van kleur en het verkleurt naarmate zij groeien naar donkergroen tot donkergrijs of bruin. De poten en de staart zijn donker olijfkleurig met een gele streeptekening. Het buikschild is crème- of geelkleurig, vaak voorzien van een donkere vlek op ieder buikschild. Bij oude exemplaren van beide geslachten is een groot deel van het buikschild donker gekleurd, waardoor de vlekkentekening moeilijk herkenbaar wordt. Ook wordt de rode wangvlek met de leeftijd minder duidelijk. Volwassen mannetjes hebben verder opvallend verlengde nagels aan de voorpoten.
Succesvolle voortplanting van roodwangschildpadden is in Nederland nog niet vastgesteld. Wel zijn er meerdere waarnemingen van eiafzet. Er zijn geen jongen waargenomen. Waarschijnlijk is de temperatuur niet hoog genoeg. Bij verdere opwarming van het klimaat, valt in de toekomst succesvolle voortplanting niet uit te sluiten.
De eieren van de roodwangschildpad lijken op die van de ringslang. Ze zijn ovaal, hebben een leerachtige schaal en zijn ongeveer 3 cm lang en 2 cm breed.
De soort is sterk aan water gebonden en stelt niet veel eisen aan zijn leefomgeving. In Nederland wordt de soort aangetroffen in sloten, rivieren, kanalen, meren, vijvers en vennen. Bij zonnig weer verblijven roodwangschildpadden langdurig op open stukken oever, boomstammen en andere uit het water stekende voorwerpen. Ze zijn dan goed zichtbaar en kunnen met behulp van een verrekijker meestal eenvoudig gedetermineerd worden. Bij benadering laten ze zich in het water vallen.
Voedsel: Omnivore soort, voedt zich met insecten, kleine gewervelden (waaronder amfibieën) en waterplanten.
De roodwangschildpad komt op veel plaatsen in Nederland voor. De soort is in grote aantallen als huisdier in West-Europa ingevoerd. Volwassen dieren worden regelmatig door hun eigenaars in het wild uitgezet en blijken meerdere jaren te kunnen overleven. De soort wordt dan ook vooral in en nabij bewoond gebied aangetroffen; daar waar ze zijn losgelaten.
Vooralsnog is er geen trend bekend.
RAVON ontvangt graag waarnemingen van roodwangschildpadden en zeker ook vondsten van eieren. De gegevens kunnen worden ingevoerd via Telmee.nl of Waarneming.nl. Ook kun je meedoen aan het Meetnet Lettersierschildpadden.
Vanwege de risico’s van losgelaten roodwangschildpadden, is in 1997 de import van roodwangschildpadden in de EU verboden. Handelaren zijn toen overgegaan op nauw verwante soorten en ondersoorten, waaronder Trachemys scripta troostii en Trachemys scripta scripta. Deze worden in toenemende mate waargenomen in de vrije natuur en zijn dan ook opgenomen op de Herkenningskaart. Zoetwaterschildpadden (onderaan deze pagina). Op de Unielijst van invasieve exoten van de EU staat inmiddels de lettersierschildpad (Trachemys scripta) met expliciet vermeld haar ondersoorten geelbuikschildpad (Trachemys scripta scripta), geelwangschildpad (Trachemys scripta troostii) en roodwangschildpad (Trachemys scripta elegans) waardoor onder meer alle handel verboden is.
