Gladde slang

Coronella austriaca

De gladde slang heeft door zijn ongekielde schubben een glad uiterlijk.

Herkenning

De gladde slang heeft door zijn ongekielde schubben een glad uiterlijk. Hij wordt nogal eens verward met de adder. Het verschil zit hem in:

  • de ronde pupil;
  • de duidelijk slankere bouw;
  • een vlekken- of streeptekening in plaats van een duidelijke zigzagtekening;
  • een langere staart.

Ook wordt de hazelworm soms voor gladde slang aangezien door de gladde schubben. De hazelworm is echter geen slang maar een pootloze hagedis.

Gladde slangen worden zelden langer dan 65 cm.

Voortplanting

Gladde slangen zijn eierlevendbarend: ze broeden de eieren uit in het moederlichaam. Het aantal jongen varieert van 2 tot 13, maar ligt gemiddeld rond de 6 tot 8.

Levenswijze

De gladde slang bewoont vooral droge heideterreinen, maar ook hogere delen van hoogveengebieden en open bossen en jonge aanplant op zandgrond. Het substraat in de Nederlandse leefgebieden bestaat uit zand of veen, nooit uit klei. De soort kan ook voorkomen op kalkgraslanden en in groeven, in ons land betreft dit het Nederlandse gedeelte van de Sint Pietersberg. Gladde slangen leven vooral van jonge nestmuizen en soms van hagedissen. Ze zijn niet giftig en niet agressief. Er zijn gladde slangen van 16-17 jaar bekend.

Verspreiding

Het verspreidingsgebied van de gladde slang in Nederland omvatte ooit grote delen van de hogere zandgronden. Het zwaartepunt van de verspreiding ligt tegenwoordig op de Veluwe. In de andere regio’s waar de soort voorkomt is de verspreiding vaak beperkter en meer versnipperd. Op een aantal plaatsen in Nederland vormt de gladde slang één populatie met de slangen aan de Duitse en Belgische kant van de grens.

Monitoring en trends

Binnen het landelijk Meetprogramma Reptielen, onderdeel van het Netwerk Ecologisch Monitoring (NEM), worden gegevens verzameld om te volgen hoe het gaat met de reptielen in Nederland. Bij monitoring worden herhaald in de tijd gegevens verzameld volgens een vaste werkwijze. Op vaste trajecten worden meerdere keren per jaar de aantallen waargenomen reptielen per soort geteld. Op basis hiervan kunnen aantalstrends bepaald worden. Daarnaast worden gegevens verzameld middels projecten en losse waarnemingen (Telmee.nl of Waarneming.nl) wat bruikbaar is voor het verspreidingsonderzoek. Hiermee kunnen ook de trends in verspreiding worden vastgesteld. Wil je hier zelf een bijdrage aan leveren dan kun je voor meer informatie kijken op Meetprogramma Reptielen of Verspreidingsonderzoek Reptielen.

Bedreiging en bescherming

De gladde slang heeft in de Nederlandse Rode Lijst van 2023 de status Kwetsbaar. De soort is beschermd onder de Omgevingswet (voorheen Wet natuurbescherming). Ook heeft zij een beschermingsstatus in de Conventie van Bern (bijlage 2) en in de Europese Habitatrichtlijn (bijlage 4).

Publicaties

Gerelateerd

De werkgroep Gladde Slang Kempen houdt zich bezig met slangenonderzoek.

Gelijkende soorten