Search
woensdag 20 maart 2019

Soorten

Vinpootsalamander

Lissotriton helveticus

Vinpootsalamander Lissotriton helveticus Jelger Herder

Mannetjes van de vinpootsalamander hebben zwarte zwemvliezen aan hun achterpoten. Vrouwtjes zijn moeilijk te onderscheiden van de kleine watersalamander


Herkenning

De vinpootsalamander dankt zijn naam aan de zwarte zwemvliezen aan de achterpoten van mannetjes tijdens de voortplantingsperiode. De mannetjes bezitten ook een draad aan de punt van hun staart en lijsten op de overgang van de rug naar de flanken.

Vrouwtjes zijn moeilijk te onderscheiden van de kleine watersalamander. Zij zijn donker op de rugzijde (lichtbruin tot olijfkleurig) en lichter op de flanken. Ook hebben ze donkere vlekken en een lichte buik met op het midden een oranje tot gele streep. Het zijn kleine salamanders, die een maximale lengte van 9 cm bereiken. In de landfase zijn ze donkerder van kleur met weinig tekening. De larven zijn niet te onderscheiden van de larven van de kleine watersalamander.

Vinpootsalamander Lissotriton helveticus Jelger Herder


Ecologie

Voortplanting

In de periode van half april tot en met half juni vindt de paring en eiafzet plaats. De eieren worden door het vrouwtje één voor één met behulp van de achterpoten vastgehecht aan ondergedoken plantenbladeren.

In totaal kunnen in een seizoen meer dan 400 eieren per vrouwtje worden afgezet. Na 16-28 dagen komen de eitjes uit. De larven hebben dan een lengte van 6-12 mm. Na 3 tot 3,5 maand verlaten de juveniele salamanders het water. Ze zijn dan 3 tot 4 cm lang.

Na 2 tot 3 jaar zijn vinpootsalamanders geslachtsrijp.

Levenswijze

Vinpootsalamanders worden in Nederland in twee landschapstypen aangetroffen, de heidegebieden op de hogere zandgronden en het heuvellandschap van Zuid-Limburg. Als voortplantingswater wordt hier met name gebruik gemaakt van zwakzure, permanente vennen, plassen en bospoelen. In het heuvellandschap planten vinpootsalamanders zich voort in bronpoeltjes, bospoelen, drinkpoelen en kleine, zwakstromende beekjes. Ze vertonen hierbij een vrij grote tolerantie voor zuur water (tot pH 4).

De migratie van volwassen dieren naar het voortplantingswater begint in het najaar en loopt met rustperiodes (bij vorst) over in de voorjaarsmigratie. Een groot deel van de Nederlandse vinpootsalamanders overwintert in het water. Het overige deel trekt na de voortplantingsperiode, vanaf half mei tot en met eind juli, naar het omliggende landhabitat. Over overwinterering op het land is vrijwel niets bekend.

Larven van vinpootsalamanders leven voornamelijk van plankton en later ook op waterlooien en vlokreeftjes. Van het dieet van volwassen dieren is weinig bekend, maar de soort lijkt weinig specialistisch. Belangrijke predatoren voor watersalamanders zijn vissen, watervogels en marterachtigen. Vinpootsalamanders worden 6 tot 8 jaar oud.

Vinpootsalamander Lissotriton helveticus Jelger Herder

Verspreiding

Natuurlijke populaties van de vinpootsalamander komen alleen voor in de provincies Noord-Brabant en Limburg, waarbij 40% van de bezette Nederlandse kilometerhokken in Limburg ligt en 60% in Noord-Brabant.

Zwaartepunten in de verspreiding liggen met name in West-Brabant en in en rondom de Meinweg, behorend tot het omvangrijke Kempens district. De soort komt ook voor in het Zuid-Limburgs district.


Bedreiging en bescherming

De vinpootsalamander heeft in de Rode Lijst de status Kwetsbaar. De soort is beschermd volgens de Wet Natuurbescherming (Nationaal beschermd, sinds januari 2017). In het RAVON tijdschrift is een artikel over deze wet verschenen. Dit artikel is hier te vinden.

 

Monitoring en trends

Vooralsnog zijn geen trends in verspreiding bekend.

Monitoring kan door:

  • Avondtellingen van volwassen dieren in het voortplantingswater (maart t/m mei).
  • Bemonsteren met schepnet (maart t/m mei).
Vinpootsalamander Lissotriton helveticus Mike Melis
Volgend artikel Vlagzalm
Printen
1618

x

Over RAVON

RAVON voor de bescherming van amfibieen, reptielen en vissen

Beschermen doen we samen met vrijwilligers en donateurs

 

Kennis - informatie - onderzoek -advies

Privacy statement

 

Contact

Telefoon: 024-7410600
Email: kantoor@ravon.nl
Contactpagina


Adres Natuurplaza
(gebouw Mercator III)
Toernooiveld 1 6525 ED
Nijmegen

Route

Back To Top