Het tijdschrift RAVON verschijnt vandaag voor de honderdste keer. Al bijna dertig jaar wordt via dit blad kennis gedeeld over reptielen, amfibieën en vissen in Nederland. Het jubileumnummer laat zien hoe het onderzoek zich de afgelopen decennia ontwikkelde: van veldnotities in opschrijfboekjes tot databanken met miljoenen waarnemingen en van zichtwaarnemingen tot geavanceerde onderzoekstechnieken.

In de 100e editie – dit keer eenmalig gratis verkrijgbaar – wordt teruggeblikt op soorten die ooit nauwelijks te vinden waren, op de ontwikkelingen in natuurdata en nieuwe inzichten dankzij DNA-onderzoek. Het nummer laat zien hoe onderzoek, monitoring en natuurbeheer elkaar versterken.

Dankzij de inzet van duizenden vrijwilligers, onderzoekers en terreinbeheerders is in de afgelopen decennia een enorme hoeveelheid kennis opgebouwd over reptielen, amfibieën en vissen in Nederland. In het jubileumnummer komen veel van deze ontwikkelingen aan bod. Hieronder wordt een aantal artikelen uitgelicht.

Mysterieuze slang

In het artikel ‘Herstel van de – toch telbare – gladde slang’ wordt teruggeblikt op bijna dertig jaar onderzoek en bescherming van deze mysterieuze soort. In de eerste jaargangen van het tijdschrift werd de gladde slang nog gezien als een dier dat eigenlijk niet te tellen was. Door betere monitoring, meer veldkennis en gericht natuurherstel blijkt dat beeld inmiddels sterk veranderd – met name in Noord-Brabant, waar het aantal vindplaatsen sterk is toegenomen.

Foto: gladde slang (Bron: Jelger Herder)

Monstervis: van ijstijdrelict tot klimaatopportunist

In dit artikel wordt de opmerkelijke geschiedenis van de Europese Meerval in Nederland sinds de laatste ijstijd beschreven. Aan de hand van historische gegevens en modern genetisch onderzoek laten de auteurs zien hoe deze ooit zeer zeldzame soort inmiddels wijdverspreid over Nederland voorkomt.

Exoten steeds scherper in beeld

Het artikel ‘Exotische herpetofauna: een probleem van het eerste uur, nu genetisch scherp in beeld’ laat zien hoe DNA-onderzoek nieuwe inzichten geeft in de herkomst van uitheemse amfibieën en reptielen in Nederland. Waar vroeger vaak onduidelijk was waar populaties vandaan kwamen, weten we op basis van genetische onderzoek inmiddels waar welke soorten aanwezig zijn, waar ze oorspronkelijk vandaan komen en of er kruisingen plaatsvinden met inheemse soorten.

Foto: Oostelijke boomkikker (Hyla orientalis), gefotografeerd in Dalyan, Turkije. (Bron: Sergé Bogaerts)

Van opschrijfboekje naar nationale databank

De enorme groei van natuurwaarnemingen staat centraal in dit artikel. Waar waarnemingen vroeger met potlood in een notitieboekje werden genoteerd en per post werden opgestuurd, gebeurt dat tegenwoordig via websites en apps. Daardoor is het aantal waarnemingen explosief gegroeid en leveren inmiddels tienduizenden mensen gegevens aan over reptielen, amfibieën en vissen.

Lees het jubileumnummer gratis

Om het 100e nummer te vieren is dit jubileumnummer van tijdschrift RAVON voor iedereen gratis te downloaden via ravon.nl/tijdschrift.

Het RAVON-tijdschrift verschijnt vier keer per jaar. Word je ook abonnee? Daarmee steun je het onderzoek naar reptielen, amfibieën en vissen in Nederland en blijf je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

Foto: Cover RAVON Tijdschrift #100 (Bron: RAVON)

Tekst: RAVON
Beeld: Jelger Herder (leadfoto: gladde slang), Sergé Bogaerts