Kwakende kikker

Op warme avonden in het voorjaar kan het gekwaak van kikkers behoorlijk luid zijn. Vooral vanuit tuinvijvers, poelen en sloten laten de mannetjes van de groene kikker van zich horen. Ze roepen om vrouwtjes te lokken en maken zo ook hun aanwezigheid kenbaar aan andere mannetjes.

Met ‘groene kikker’ worden drie nauw verwante soorten bedoeld:

• de bastaardkikker;
• de meerkikker;
• de poelkikker.

Deze soorten zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden. Daarom wordt bij twijfel meestal gesproken van een groene kikker.

Wanneer kwaken groene kikkers?

De meeste kooractiviteit vindt plaats tijdens de voortplantingsperiode, globaal van mei tot en met juni. Op warme, zonnige dagen kan overdag worden gekwaakt, maar het geluid is vooral ’s avonds en ’s nachts goed te horen. Sommige mannetjes roepen op warme zomeravonden nog wat langer door.

Het gekwaak duurt dus niet het hele jaar. Na de voortplantingsperiode neemt het meestal sterk af. Ook kan een groep stiller worden zodra de voortplanting heeft plaatsgevonden. Dat verklaart waarom een vijver met veel kikkers soms toch nauwelijks te horen is.

Waarom klinkt het soms zo hard?

Hoe meer roepende mannetjes bij elkaar zitten, hoe luider het koor. De dieren reageren bovendien op elkaars roep. Tussen huizen, schuttingen en andere bebouwing kan het geluid worden weerkaatst, waardoor het harder lijkt dan bij een vrijliggende poel.

Voor sommige mensen hoort het gekwaak bij een levendige tuin. Voor omwonenden kan het echter hinderlijk zijn, vooral wanneer zij met een open raam slapen.

Wat kun je doen bij overlast?

Er bestaat geen eenvoudige manier om het gekwaak direct te stoppen. De volgende maatregelen kunnen wel helpen:

• Bespreek de situatie met de buren. Leg uit dat het om tijdelijk voortplantingsgedrag gaat en dat het gekwaak meestal na juni sterk afneemt. Nodig je buren uit om naar de kikkers te komen kijken. Onbekend maakt onbemind. Soms is het al voldoende dat ze weten hoe de kwakers er uit zien en waarom ze kwaken.
• Beperk het geluid binnenshuis. Houd ’s nachts ramen aan de vijverzijde gesloten of gebruik tijdelijk oordopjes.
• Vergroot de afstand. Bij de aanleg van een nieuwe vijver kun je deze, als de ruimte dat toelaat, verder van woningen en slaapkamers plaatsen.
• Voorkom sterke weerkaatsing. Schuttingen, muren en smalle binnenplaatsen kunnen het geluid versterken. Een andere inrichting van de directe omgeving kan soms helpen.

Mag je kikkers vangen of verplaatsen?

Vang of verplaats kikkers niet zelf. Inheemse amfibieën zijn beschermd en voor handelingen met beschermde soorten kunnen regels of vergunningen gelden. Verplaatsen heeft bovendien meestal weinig effect: dieren kunnen terugkeren en vrijgekomen plekken worden vaak snel ingenomen door andere kikkers.

Daarnaast kunnen bij het verplaatsen van amfibieën ziekteverwekkers naar andere vijvers of natuurgebieden worden verspreid. Dat kan schadelijk zijn voor andere amfibieën.

Kan de vijver worden gedempt?

Het dempen van een vijver is een ingrijpende laatste maatregel. In en rond het water kunnen zich volwassen dieren, larven en andere beschermde soorten bevinden. Laat daarom vooraf beoordelen welke soorten aanwezig zijn, welke regels gelden en op welk moment werkzaamheden het minste risico opleveren.

Kwakende kikkers horen bij een levende omgeving

Het gekwaak kan tijdelijk flink aanwezig zijn, maar is natuurlijk gedrag dat bij de voortplanting hoort. Groene kikkers leven van insecten en andere kleine ongewervelden en vormen zelf voedsel voor onder meer vogels en zoogdieren. Een vijver met kikkers is daarmee een waardevol onderdeel van de natuur in de woonomgeving.

Meer weten? Bekijk de soortpagina’s van de bastaardkikker, meerkikker en poelkikker.