Search
zaterdag 28 januari 2023

Soorten

Marmergrondel

Proterorhinus semilunaris

Marmergrondel Proterorhinus semilunaris Jelger Herder

De marmergrondel is een uitheemse soort die via het Main-Donaukanaal het Rijn systeem gekoloniseerd heeft.


Herkenning

Marmergrondel (Proterorhinus semilunaris) behoort tot de familie van de grondels (Gobiidae). Het lichaam is gedrongen en donkerbruin tot donkergrijs met een gemarmerde tekening met daarin grote donkere vlekken. Mannetjes kleuren in de paaitijd bijna zwart, de voorste rand van hun eerste rugvin kleurt oranje en de rand van de tweede rugvin en staartvin kleuren wit tot rood. De soort kan 10 centimeter lang worden. Het onderscheid met de inheemse rivierdonderpad en beekdonderpad is te maken doordat de borstvinnen van de marmergrondel zijn vergroeid tot een zuignap, bij de donderpadden zijn deze vinnen gescheiden. Het onderscheid met brakwatergrondel, zwartbekgrondel, kesslers grondel, Kaukasische dwerggrondel en Pontische grondel is te maken doordat marmergrondel buisvormige neusopeningen heeft, de andere grondelsoorten hebben dit niet.

Marmergrondel Proterorhinus semilunaris Jelger Herder


 

Ecologie

Voortplanting

De voortplantingsperiode loopt van april tot september waarbij vrouwtjes meerdere legsels per jaar hebben. De eitjes worden afgezet in een holte tussen stenen of ander hard substraat, waarna het mannetje de eitjes bewaakt tot ze uitkomen. De larven laten zich in stromende wateren met de stroom mee afzakken om nieuw leefgebied te koloniseren. 

Levenswijze en habitat

Marmergrondel prefereert structuurrijke oeverhabitats die schuilgelegenheid bieden zoals (kleinere) stenen, schelpenbanken of dichte vegetatie. Het voedsel bestaat uit zoöplankton, ongewervelde, eieren en larven van vissen, algen en dood organisch materiaal. 

Marmergrondel Proterorhinus semilunaris Jelger Herder

 

Verspreiding

Het oorspronkelijke leefgebied van marmergrondel ligt in de stroomgebieden ten westen en noordwesten van de Zwarte Zee. In de jaren ’90 begon de soort het verspreidingsgebied stroomopwaarts uit te breiden in de Donau, waarschijnlijk als gevolg van rivierkanalisaties. Het stroomgebied van de Rijn werd bereikt via het Main-Donaukanaal. In Nederland is marmergrondel voor het eerst aangetroffen in 2002. De soort verspreidde zich snel via de grote rivieren en kanalen naar uiterwaardplassen, polderwateren en beken.

Marmergrondel Proterorhinus semilunaris Verspreidingskaart NDFF

 


 

Bedreiging en bescherming

De marmergrondel is een exoot en geniet daarom geen bescherming in Nederland. De soort heeft zich sinds haar vestiging in Nederland sterk uitgebreid. Door de haar sterke kolonisatiedrift wordt de soort als een invasieve exoot beschouwd en vormt mogelijk een bedreiging voor inheemse bodemsoorten zoals rivierdonderpad en bermpje. 


 

Monitoring en trends

Binnen het landelijk Verspreidingsonderzoek Zoetwatervissen, onderdeel van het Netwerk Ecologisch Monitoring (NEM), worden gegevens verzameld om te volgen hoe het gaat met de zoetwatervissen in Nederland. Voor een aantal soorten wordt gericht gezocht door vrijwilligers in door RAVON geselecteerde kilometerhokken. Daarnaast worden gegevens gebruikt die verzameld zijn middels andere monitoringsprogramma's (o.a. KaderRichtlijn Water), projecten en losse waarnemingen (Telmee.nl of Waarneming.nl). Op basis hiervan kunnen verspreidingstrends bepaald worden. Wil je hier zelf een bijdrage aan leveren, dan kun je voor meer informatie kijken op Verspreidingsonderzoek Zoetwatervissen.

Marmergrondel trend CBS

Zie ook

Herkenningskaart bodemvissen

Herkenning zoetwatervissen

 

Help mee,
geef je waarnemingen door

 

 

Vorig artikel Levendbarende hagedis
Volgend artikel Meerkikker
Printen
5390

Over RAVON

RAVON voor de bescherming van amfibieen, reptielen en vissen

Beschermen doen we samen met vrijwilligers en donateurs

 

Kennis - informatie - onderzoek -advies

Privacy statement

 

Telprojecten

Reptielen tellen
Amfibieën tellen
Vissen tellen

Doe mee

Word vrijwilliger
Word donateur
Doe een gift
Werkgroepen

Webshop

Contact

Telefoon: 024-7410600
Email: kantoor@ravon.nl
Contactpagina


Adres Natuurplaza
(gebouw Mercator III)
Toernooiveld 1 6525 ED
Nijmegen

Route

Back To Top