Gewone pad

Bufo bufo

De gewone pad is een middelgrote tot grote pad met oranje ogen en een horizontale pupil. Deze pad komt veel voor binnen de bebouwde kom.

Herkenning

De gewone pad is een middelgrote tot grote pad met oranje ogen en een horizontale pupil. Het lichaam is variabel van kleur op de rug (van grijsbruin tot geelbruin of roodbruin) en de buik is wittig met een gemarmerde tekening. Mannetjes zijn kleiner dan vrouwtjes en hebben dikkere voorpoten (om zich mee aan vrouwtjes vast te klemmen in de paartijd). De gewone pad kan in Nederland tot 11 cm groot worden, in Zuid-Europa tot wel 15 cm.

De roep is een vrij monotoon geluid en laat zich omschrijven als een zacht en hoog trillend piepje: ‘orrrt….orrt…orrt’.

Geluid

Voortplanting

Gewone padden trekken massaal naar de voortplantingswateren, waarbij veel verkeersslachtoffers kunnen vallen. Op veel plaatsen worden de padden door vrijwilligers geholpen met oversteken. Deze voorjaarstrek kan in warme lentes en bij een hoge luchtvochtigheid al in de tweede helft van februari beginnen. Bij wisselende temperaturen kan de trek weer stilvallen of schokkend verlopen. De piek valt in maart en april. De gewone padden leggen hun eieren in snoeren, deze worden gewikkeld rond takken of water- en oeverplanten. Een eisnoer bevat 2.000 tot 6.000 eieren. De larven zijn volledig zwart en leven aanvankelijk in dichte scholen, later solitair. Van mei tot uiterlijk begin juli kunnen de zeer kleine, nog zwarte, net gemetamorfoseerde jongen ook massaal aan land kruipen (“paddenregen”). Overwintering van larven, komt voor zover bekend, niet voor.

Levenswijze

De gewone pad komt in vele habitats voor en heeft een voorkeur voor kleinschalig, gevarieerd landschap. Ze schuwen de mens niet en komen voor in tuinen, parken en ruderale terreintjes. De soort ontbreekt alleen op plaatsen waar geen voortplantingswateren of geschikt landhabitat voorhanden zijn, in geheel open landschap en in wateren met een te hoog zoutgehalte. Gewone padden zijn als één van de weinige amfibieën in Nederland goed bestand tegen hoge dichtheden vis. Zowel larven als adulten scheiden gifstoffen af via de huid, waardoor ze door vijanden vaak gemeden worden. Larven van de gewone pad kunnen samen scholen aan het wateroppervlakte. Padden kunnen heel oud worden (waarneming van meer dan 30 jaar), maar in de natuur worden ze meestal niet ouder dan 10 jaar.

Voedsel: vooral mieren, daarnaast ook kevers en insectenlarven.

Verspreiding

In Nederland komt de gewone pad in alle provincies voor. Op meerdere Waddeneilanden ontbreekt de gewone pad. 

De gewone pad komt voor in tal van watertypen, zoals poelen, sloten, meren en vennen. Waterplanten dienen als eiafzetplek en schuilplaats voor larven en volwassen dieren. Voor een geschikt landbiotoop is de aanwezigheid van bosjes, overhoekjes en ruigten in het landschap van belang.

Monitoring en trends

Binnen het landelijk Meetprogramma Amfibieën, onderdeel van het Netwerk Ecologisch Monitoring (NEM), worden gegevens verzameld om te volgen hoe het gaat met de amfibieën in Nederland. Bij monitoring worden herhaald in de tijd gegevens verzameld volgens een vaste werkwijze. In vaste telgebieden worden meerdere keren per jaar de aantallen waargenomen amfibieën per soort geteld. Op basis hiervan kunnen van vijf soorten aantalstrends bepaald worden. Daarnaast worden gegevens verzameld middels projecten en losse waarnemingen (via Telmee.nl of Waarneming.nl), wat bruikbaar is voor het verspreidingsonderzoek. Hiermee kunnen ook de trends in verspreiding worden vastgesteld. Wil je hier zelf een bijdrage aan leveren, dan kun je voor meer informatie kijken op Meetprogramma AmfibieënAmfibieën daglijstje of Verspreidingsonderzoek Amfibieën. Voor migrerende amfibieën kan je je ook aansluiten bij een lokale paddenwerkgroep op Padden.nu.

Monitoring kan door:

  • tellingen van volwassen dieren in het voortplantingswater (maart)
  • zoeken van eisnoeren (maart t/m begin april)
  • zoeken van larven (mei t/m juni)
  • zoeken van pas gemetamorfoseerde dieren (juli) 

Bedreiging en bescherming

De gewone pad is beoordeeld als Thans niet bedreigd en daarom niet opgenomen in de Nederlandse Rode Lijst van 2023. De soort is beschermd onder de Omgevingswet (voorheen Wet natuurbescherming). De gewone pad migreert over grote afstanden (ook door stedelijk gebied) van het overwinteringsgebied naar het voortplantingswater. Door versnippering van het leefgebied, verkeer en straatkolken is de gewone pad de laatste jaren in aantal afgenomen. Meerdere initiatieven van RAVON zoals Padden.nu en Pad uit de Put ondersteunen de gewone pad.

Twee kinderen controleren de emmers langs het scherm tijdens een paddenoverzet actie, ze hebben veiligheidshesjes van het landelijke project Padden.nu aan.

Padden.nu is de website voor, over en door paddenwerkgroepen. Doel van de website is het stimuleren van de samenwerking tussen lokale paddenwerkgroepen door middel van het uitwisselen van informatie. Op deze website vind je een overzicht van paddenwerkgroepen in Nederland, informatie over de paddentrek, soorten, methoden van paddenwerkgroepen, informatie over structurele oplossingen en nog veel meer.

Publicaties

Fotoveldgids amfibieën met ruim 500 foto’s van soorten, eieren, larven en volwassen dieren voor herkenning en determinatie in Nederland.
Veldgids voor herkenning van Nederlandse amfibieën en reptielen, met determinatiesleutels, soortbeschrijvingen, leefwijze en veldkenmerken.
Zoekkaart voor snelle herkenning van acht veelvoorkomende Nederlandse amfibieën aan uiterlijk, rugtekening, huid, buik en oogkleur.
Herkenningskaart voor ziekten bij amfibieën en reptielen, met symptomen, meldinstructies en aandacht voor veldhygiëne en ziektepreventie.
Herkenningskaart voor larven van kikkers, padden en watersalamanders, met kenmerken voor determinatie, veilig hanteren en waarnemingen melden.
Herkenningskaart voor eieren van salamanders, kikkers en padden, met kenmerken als vorm, kleur, grootte, legseltype en voortplantingsperiode.

Gerelateerd

Met Pad uit de Put! voorkomt RAVON dat amfibieën sterven in straatkolken. Samen met partners en gemeenten werken we aan veilige leefgebieden.
Help amfibieën veilig oversteken. Ontdek overzetacties, paddentunnels, werkgroepen, handleidingen en oplossingen om verkeersslachtoffers te voorkomen.

Gelijkende soorten