Atlantische zalm

Minimaliseren


Uiterlijk 
De Atlantische (Salmo salar) zalm behoort tot de familie van de zalmachtigen (Salmonidae) en heeft een torpedovormig lichaam met achter op de rug een vetvin. Volwassen, in zee verblijvende, zalmen zijn zilverachtig gekleurd met kleine zwarte stippen boven de zijlijn. Tijdens de paaitrek krijgen de mannetjes een haakbek (gekromde onderkaak). De in zoet water opgroeiende jonge zalm (‘parr’) heeft een diep gevorkte staart, een bruine vetvin en 10–12 donkere vlekken op de zijkant van het lichaam. Als jonge zalmen naar zee trekken (‘smolts’) verdwijnen deze vlekken. Volwassen zalm kan een lengte van 150 centimeter bereiken. 

Van de soorten die met zalm verward kunnen worden heeft forel 14-17 schubben tussen de vetvin en de zijlijn (zalm heeft er 10-13), een roodachtige rand op de vetvin en een kortere en dikkere staartwortel met een ondiepere gevorkte staart. Het parr-stadium van forel heeft een rode vetvin en 9-10 donkere vlekken op de flank. De exotische regenboogforel is van zalm te onderscheiden door de paarse band op de flanken en de gevlekte staartvin.

Leefgebied & levenswijze 
Het leefgebied van Atlantische zalm ligt inde Atlantische oceaan vanaf Noord-Spanje tot de Barentszzee, in de Noordzee en de Baltische zee en de hierop uitmondende rivieren. De soort staat bekend om zijn ‘homing’ gedrag, waarbij de volwassen dieren honderden kilometers zwemmen naar hun geboortegrond in de midden- en bovenlopen van rivieren om zich voort te planten. Grote Nederlandse rivieren als de Rijn en Maas behoren tot de trekroute van zalm op weg naar de paairiviertjes in Duitsland, Zwitserland, België en Frankrijk. De paaimigratie vindt plaats vanaf het voorjaar tot het einde van de zomer. Het paaien gebeurt, tussen oktober en december, op kiezelbodems in snelstromende riviertjes. Het vrouwtje maakt hiervoor een paaikuil waarin de eieren worden afgezet. De meeste dieren sterven na de paai, het resterende deel migreert terug naar zee. De eerste één tot drie jaar groeien de juveniele zalmen (‘parr’) op in de geboorteriviertjes. Hierna transformeren ze tot het aan zout water aangepaste smolt-stadium en migreren in het voorjaar naar zee om verder op te groeien. Tijdens het parr-stadium eten de dieren vooral macrofauna, op zee wordt gejaagd op vis en kreeftachtigen.

Bedreigingen en bescherming
De zalm is tegenwoordig een zeldzame vis in Nederland. De soort was tot in het begin van de 20e eeuw nog een zeer belangrijke soort voor de Nederlandse riviervissers. Als gevolg van riviernormalisaties, watervervuiling en overbevissing stierven de populaties van het Rijn- en Maassysteem uit en kwam er een eind aan de zalmvisserij. Na de milieuramp in 1986 bij het chemische bedrijf Sandoz,  werd de zalm uitgeroepen tot doelsoort van het verbeteren van de waterkwaliteit en het weer optrekbaar maken van de Rijn voor trekvissen (project Zalm 2000). In de Nederlandse rivieren werden bij de stuwen vispassages aangelegd en bovenstrooms van Nederland werden paai- en opgroeigebieden hersteld en miljoenen jonge zalmpjes uitgezet. Hierdoor vindt er tegenwoordig weer op beperkte schaal natuurlijk voortplanting plaats in zijrivieren van de Rijn als de Sieg, Bruche, Saynbach, Wupper, Dhünn en Whisper. Voor een duurzame zalmpopulatie is een verder herstel van paai- en opgroeigebieden en een vrije migratie tussen het zoete en zoute water van groot belang. De soort is opgenomen in bijlage II en IV van de Habitatrichtlijn en in de Visserijwet, met het hele jaar een gesloten tijd. 


  

Fotoalbum

Minimaliseren
www.blikonderwater.nl
www.blikonderwater.nl
www.blikonderwater.nl
www.blikonderwater.nl
www.blikonderwater.nl
  
  RAVON is de kennisorganisatie voor reptielen, amfibieën en vissen. Advies, onderzoek & bescherming.   Telefoon: 024-7410600
Email: kantoor@ravon.nl
Adres: zie contact pagina