Samen met habitatverlies en klimaatverandering vormen ziekten een van de grootste bedreigingen voor amfibieën en reptielen. Door globalisering en de wereldwijde dierenhandel bereiken exotische bacteriën, virussen en schimmels steeds vaker onze inheemse soorten. Ook kunnen amfibieën en reptielen vatbaarder worden voor bestaande ziekten door veranderingen in hun leefomgeving, bijvoorbeeld door vervuiling en klimaatverandering. Wereldwijd heeft dit al geleid tot een sterke achteruitgang en zelfs het uitsterven van meerdere soorten. Ook Nederlandse amfibieën en reptielen zijn lang niet altijd bestand tegen deze ziekteverwekkers. Ziekte-uitbraken kunnen daardoor leiden tot sterke achteruitgang of zelfs het lokaal verdwijnen van populaties. RAVON voert sinds 2009 toegepast en wetenschappelijk onderzoek uit naar de impact van amfibieën- en reptielenziekten. Dit onderzoek is in Nederland leidend, en wordt veelal uitgevoerd met internationale partners. Met de opgedane kennis kunnen effectieve maatregelen voor beleid en beheer worden ontwikkeld. Ook onderhoudt RAVON sinds 2016 een Early Warning System voor ziekten bij amfibieën en reptielen. Mede dankzij de vele vrijwilligers die voor RAVON actief zijn kunnen ziekte-uitbraken in een vroeg stadium ontdekt worden.
In Nederland is de vuursalamander nagenoeg verdwenen door de schimmelziekte chytridiomycose. Deze ziekte zet plaatselijk ook de staat van instandhouding van Habitatrichtlijnsoorten zoals de geelbuikvuurpad en kamsalamander onder druk. Ook virussen treffen amfibieën. Jaarlijks vinden infecties met ranavirussen en herpesvirussen plaats, die vooral worden opgemerkt bij padden en kikkers. Bij reptielen is onder andere de schimmelziekte ophidiomycose geïdentificeerd. Het verloop van infecties wordt vaak beïnvloed door klimaat, natuurkwaliteit en micro-organismen in bodem en water. Onderzoek is daarom nodig om beter te begrijpen hoe ziekteverwekkers, gastheren en hun omgeving op elkaar inwerken. Alleen met voldoende kennis over het ziekteverloop bij wilde amfibieën en reptielen kunnen passende maatregelen worden genomen.
Heeft u een zieke of dode amfibie of reptiel gevonden? Meld uw waarneming via het meldformulier. Uw melding helpt om ziekte en sterfte bij inheemse soorten beter in beeld te brengen. Zo kunnen we sneller signaleren waar problemen optreden, welke soorten betrokken zijn, en of nader onderzoek nodig is.