RAVON onderzocht de verspreiding en risico’s van tien exotische vissoorten voor inheemse vissen en Nederlandse zoetwaterecosystemen.
De witvinriviergrondel is een exotische karperachtige die voornamelijk aangetroffen wordt in de grote rivieren.
Witvinriviergrondel (Romanogobio belingi) behoort tot de familie van de karpers (Cyprinidae). Het is een langgerekte cilindervormige vis. De flanken zijn grijs met een blauwe tint met vage donkere vlekken. De bek is onderstandig met in elke hoek een bekdraad. De soort kan tot 19 centimeter lang worden. Jonge barbeel heeft een vergelijkbare lichaamsbouw en is van witvinriviergrondel te onderscheiden doordat barbeel vier bekdraden heeft. Witvinriviergrondel vertoont zeer veel gelijkenis met de riviergrondel. Het onderscheid is te maken doordat witvinriviergrondel in tegenstelling tot riviergrondel gekielde schubben op de nek en rug heeft, ongevlekte vinstralen en de anus dichter bij de buikvin zit dan bij de anaalvin (andersom bij de riviergrondel).
De voortplantingsperiode loopt van april tot augustus waarbij het vrouwtje meerdere keren per jaar eitjes afzet. Voor de paai wordt gemigreerd over korte afstanden naar ondiepe plaatsen met stroming en een zandige of grindrijke bodem.
De witvinriviergrondel is een gedeeltelijk stromingsminnende soort en heeft een voorkeur voor zandige bodems in stromend water. Het voedsel bestaat uit kleine ongewervelden die ’s nachts met behulp van de bekdraden opgespoord worden.
Het oorspronkelijke leefgebied van witvinriviergrondel ligt in Oost-Europa in de stroomgebieden rond de Zwarte Zee. Sinds 1998 is het voorkomen in de Elbe, Oder en het Duitse deel van de Rijn vastgesteld. Het is onduidelijk of de soort hier altijd al voorkwam of per ongeluk geïntroduceerd is, bijvoorbeeld door mee te liften met vistransporten voor de hengelsport. In Nederland werd witvinriviergrondel voor het eerst in 2004 herkend. Vervolgens bleek dat de soort in alle grote rivieren aanwezig was terwijl riviergrondel slechts incidenteel werd aangetroffen.
De witvinriviergrondel is een exoot en geniet daarom geen bescherming in Nederland. De soort is opgenomen in de Visserijwet zonder beperkingen. Onderzoek naar museum exemplaren laat zien dat de witvinriviergrondel de riviergrondel in de grote rivieren heeft verdrongen (zie artikel). In kleinere stromende wateren zoals beken is dit niet aan de orde en lijkt de witvinriviergrondel geen bedreiging te vormen voor de aanwezige riviergrondelpopulaties.
Zie ook