RAVON-dag

Alles over reptielen, amfibieën en vissen

Dé landelijke dag voor kennis, ontmoeting en inspiratie over reptielen, amfibieën en vissen.

De RAVON-dag staat in het teken van kennis delen, ontmoetingen en nieuwe inzichten; of je nu vrijwilliger, onderzoeker of natuurliefhebber bent. Deelnemers kunnen rekenen op een afwisselend programma met lezingen, workshops en korte presentaties.

Onderwerpen variëren van ecologie en bedreigingen tot innovatieve beschermingsmaatregelen. Het is de plek om te horen hoe het veldwerk van vrijwilligers en het onderzoek van wetenschappers elkaar versterken.
Iedereen die geïnteresseerd is in natuur, ecologie en monitoring is welkom, of je nu al actief bent of hier interesse in hebt.

Naast de lezingen is er volop gelegenheid om andere natuurliefhebbers en experts te ontmoeten. Op de informatiemarkt vind je natuurboeken, veldwerkmaterialen en stands van diverse organisaties. Het is een uitgelezen kans om nieuwe contacten te leggen, ervaringen te delen en ideeën op te doen voor eigen projecten of vrijwilligerswerk.

Vooraf aanmelden voor de RAVON-dag is verplicht.

Reserveer gratis je ticket

Lezingen

Ook dit jaar is er weer een gevarieerd aanbod met lezingen over reptielen, amfibieën en vissen of thema’s die direct gerelateerd zijn aan deze soorten. Het definitieve programma volgt, maar hier alvast een greep uit de verschillende lezingen:

Jan-Freerk Kloen (RAVON) – Natuurbranden

Droge zomers maken natuurbranden in Nederland vaker en groter. Jan-Freerk Kloen gaat in op wat een brand betekent voor reptielen en hun leefgebied. Wie overleeft het vuur, hoe herstelt een terrein zich, en wat kunnen beheerders doen om schade te beperken?

Maud Segal (INBO) – De Afrikaanse klauwkikker in Vlaanderen

In Vlaanderen heeft de Afrikaanse klauwkikker zich de afgelopen jaren sterk verspreid. Maud Segal van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek vertelt hoe ver de soort al is opgerukt, wat de mogelijke gevolgen zijn voor de inheemse natuur en welke maatregelen België neemt om de opmars te stoppen. Een actueel verhaal, ook voor Nederland.

Rolf van Leeningen (RAVON) – Adders herkennen met AI

Kan een computer adders herkennen? Rolf van Leeningen laat zien hoe kunstmatige intelligentie helpt bij het herkennen van adders op foto’s, en wat dat oplevert voor onderzoek en monitoring. Een kijkje in een nieuwe techniek die het werk van vrijwilligers en onderzoekers makkelijker kan maken.

Richard Slagboom & Arjan van der Lugt – De levendbarende hagedis op Schouwen-Duiveland

Op Schouwen-Duiveland leeft de levendbarende hagedis in een bijzonder en kwetsbaar leefgebied. Het afgelopen jaar zijn daar veel gegevens verzameld, en RAVON heeft er nu een eigen project lopen. In deze lezing hoor je wat het onderzoek tot nu toe laat zien en waarom deze populatie extra aandacht verdient.

Hendrik-Jan Megens (WUR) & Jelger Herder (RAVON) – Genoomonderzoek bij vissen en reptielen

Nieuwe technieken maken het mogelijk om het volledige erfelijk materiaal van dieren in kaart te brengen. Hendrik-Jan Megens en Jelger Herder laten zien wat dat soort onderzoek ons vertelt over vissen en reptielen in Nederland.

Frank Velthuizen – Groene Bondgenoten

Met Groene Bondgenoten slaan natuurorganisaties de handen ineen om meer mensen zelf aan de slag te laten gaan voor de natuur. Frank Velthuizen vertelt wat Groene Bondgenoten is, wat je zelf kunt doen en hoe je kunt meedoen aan de campagne die eraan komt.

Anne van Dijk & Alex Huiberse (Artis) – Nederlandse waterdieren in het nieuwe Artis-aquarium

Artis heeft een nieuw aquarium met Nederlandse zoet- en zoutwatersoorten. Anne van Dijk en Alex Huiberse vertellen hoe het aquarium is opgezet, welke soorten je er kunt zien en hoe Artis zo bijdraagt aan de bescherming van onze inheemse vissen en andere waterdieren.

Maurice Kooiman (RAVON) – Palingparadijzen op Goeree

De paling is ernstig bedreigd, maar op Goeree vindt de soort nog plekken waar hij goed kan gedijen. Maurice Kooiman neemt je mee naar deze palingparadijzen: wat maakt ze zo geschikt?

Anieke van Leeuwen (NIOZ) – 60 jaar fuikonderzoek in het Marsdiep

Al zestig jaar houdt het NIOZ met een fuik in het Marsdiep bij Texel bij welke vissen er tussen de Noordzee en de Waddenzee zwemmen. Daarmee is het een van de langstlopende meetreeksen van vis in Europa. Anieke van Leeuwen vertelt wat deze unieke reeks laat zien over veranderingen in de vispopulaties door de jaren heen.

Sanne Ploegaert (RAVON) – Where to go, where to grow!

Jonge vis heeft geschikte plekken nodig om op te groeien, maar in de zuidwestelijke delta is het leefgebied sterk versnipperd door dammen en dijken. Sanne Ploegaert vertelt over zijn promotieonderzoek: waar vinden jonge vissen in de delta nog een plek om op te groeien, en hoe kunnen we die verbindingen herstellen?

Job Steijntjes – Temperatuur en temperatuursom tijdens de voorjaarstrek

Elk voorjaar trekken padden massaal naar hun voortplantingswater. Maar wanneer beginnen ze precies? Is dat de temperatuur van die ene avond, of de warmte die zich de weken ervoor heeft opgebouwd?

Rob Lenders – Postglaciale verspreiding van de Steur

Rob Lenders gaat terug tot het einde van de laatste ijstijd en laat zien hoe de steur Nederland na het smelten van het ijs heeft gekoloniseerd.

Maarten Bruns (RAVON) – Het mysterie van de knakaal – de resultaten

Waarom spoelen er langs onze grote rivieren zoveel dode en beschadigde alen aan? Sinds 2019 lopen vrijwilligers vaste trajecten langs onder meer de Waal en de Nederrijn, om dode en gewonde vissen te zoeken, te meten en te fotograferen.

Themablok Pad uit de Put

Elk jaar belanden duizenden padden, kikkers en salamanders in straatputten en kolken, waar ze zonder hulp niet meer uitkomen. In dit themablok hoor je hoe vrijwilligers, scholen en gemeenten deze dieren redden en putten amfibievriendelijk maken.

  • Roek Vermeulen (RAVON) vertelt hoe het ervoor staat met Pad uit de Put: wat het project het afgelopen jaar heeft opgeleverd, welke oplossingen het best werken en hoe het verder gaat. Maartje Langeslag (IVN) en Maarten Bruns (RAVON) laten zien hoe een groen schoolplein met een kleine poel een plek wordt voor kikkers en salamanders, en hoe kinderen daar zelf van leren.
  • De Leidse Kolkenbrigade gaat zelf op pad om kolken te openen en vastzittende amfibieën te bevrijden. Ze vertellen hoe ze dat aanpakken en hoe je in je eigen woonplaats kunt beginnen.
  • Eline en Selena (studenten voor Pad uit de Put Almere) vertellen hoe het project in Almere van de grond is gekomen en wat het tot nu toe heeft opgeleverd.
  • Madelyn, Kayleen en Ymke (studenten voor Pad uit de Put) presenteren de resultaten van een veldproef met putten.

 

Reserveer gratis je ticket

 

Workshops

Dit jaar hebben we weer wat leuke workshops en interactieve sessies op het programma staan. Aanmelden hiervoor is verplicht, aangezien er een beperkt aantal plaatsen beschikbaar is.

Natuurgetrouw tekenen van kikkers door Marit Hendriks van de Weem (boswachter bij Staatsbosbeheer)

Door Marit Hendriks van de Weem (boswachter bij Staatsbosbeheer)
11:00 uur en 13:30 uur
Leer stap voor stap een inheemse kikker tekenen, van basisvorm tot huidstructuur. Geen ervaring nodig, materialen aanwezig.

Herkenning van hagedissen

11:00 uur
Door Jeroen van Delft (RAVON)
Leer de Nederlandse hagedissen uit elkaar houden: waar let je op, en waar en wanneer vind je ze?

Minicollege Amfibieën in je tuin

15:30 uur
Door Frank Spikmans (RAVON)
Welke kikkers, padden en salamanders kunnen in jouw tuin leven, en hoe help je ze op weg? Praktische tips voor beginners, van poel tot schuilplaats.

Extra toegevoegd: Herkenning Zoetwatervissen

13:30 uur
Door Mick Vos (RAVON)
In deze workshop leer je de Nederlandse zoetwatervissen uit elkaar houden: op welke kenmerken let je, en hoe weet je zeker welke soort je voor je hebt?

Reserveer gratis je ticket

 

Film

Grensgebied

In de film Grensgebied van 60 minuten  neemt filmmaker Rik van der Linden je mee op reis, van de Waal tot De Bruuk. Met bewoners, boeren, ecologen en andere kenners gaat hij op zoek naar de grenzen in het landschap. Fysieke grenzen zoals de stuwwal, de rivier en de dijk. Grenzen in de vorm van hekken en hagen, kribben en nevengeulen. Maar ook grenzen in het landschap die het resultaat zijn van de grenzen in ons hoofd, tussen natuur en landbouw, tussen cultuur en wildernis. Lees meer over de film (inclusief trailer)

 

Schubben & Slijm De Podcast LIVE

Woon een live-opname bij van Schubben & Slijm De Podcast, gepresenteerd door Maarten Bruns en gasten.

Beluister eerdere afleveringen:

Luister Schubben & Slijm De Podcast

Infomarkt

Ook dit jaar kan je voorafgaand aan het programma en tijdens de pauzes informatie- en verkoopstands bezoeken. Dit jaar zijn onder andere aanwezig:

  • RAVON
  • LaarX
  • ZODION Zoogdieronderzoek Nederland
  • De Vlinderstichting
  • Stichting Semblis
  • Paddenstoelenonderzoek Nederland
  • Turtle Arts
  • FLORON
  • Yuverta mbo Velp
  • Natuurhistorisch Genootschap Limburg

Locatie en aanmelden

Wanneer? Zaterdag 7 november 2026 van 9.30-17.00 uur.

Waar? Nijmegen, Radboud Universiteit gebouw Linnaeus.

Kosten: Gratis; een vrijwillige bijdrage wordt gewaardeerd.

Aanmelden: Aanmelden is verplicht en kan via onderstaande knop.

Reserveer gratis je ticket

 

Heb je vragen over de RAVON-dag? Stel hier je vraag.

Jaarlijks reikt RAVON de Lendersprijs uit aan iemand die zich bijzonder inzet voor de bescherming en kennis van reptielen, amfibieën en vissen.
Een impressie van de RAVON-dag 2025 en terugkijken van de lezingen.