De geelbuikvuurpad (Bombina variegata) is het zeldzaamste amfibie van Nederland. De kleine, afgeplatte pad is vooral herkenbaar aan zijn opvallende geel met zwart gevlekte buik. Volwassen dieren worden ongeveer 3–5 cm lang. De soort komt in Nederland van nature uitsluitend voor in Zuid-Limburg, waar hij vooral leeft in warme, dynamische gebieden zoals mergelgroeven.
De geelbuikvuurpad is een echte pioniersoort. Voor de voortplanting gebruikt hij zonnige, ondiepe en nauwelijks begroeide watertjes, zoals regenplassen, karrensporen en pas gegraven poeltjes. Zelfs een met water gevulde pootafdruk van een koe kan geschikt zijn om eieren af te zetten.
De voortplantingsperiode is lang en sterk afhankelijk van het weer. Eieren zijn gevonden van april tot begin september, met een zwaartepunt tussen half mei en half juli. Een vrouwtje kan ongeveer 130 eieren produceren, die meestal in kleine klompjes van 10–20 eieren worden afgezet.
De soort is in Nederland sterk achteruitgegaan. Op de Rode Lijst van 2007 staat de geelbuikvuurpad als ‘ernstig bedreigd’. Ten opzichte van de referentieperiode vóór 1950 was de soort met 84% afgenomen, vooral door het verdwijnen van geschikte voortplantingswateren en de aantasting van het landhabitat.
Bescherming richt zich daarom vooral op het steeds opnieuw creëren en behouden van dynamische pioniersituaties met tijdelijke, ondiepe wateren. Habitatverbeteringen hebben effect gehad: in de monitoringsperiode 2000–2007 liet de soort een sterke toename zien.
