In Zuid-Limburg komen op drie locaties ringslangpopulaties voor: de Brunssummerheide, het Wormdal en het Plateau van Vijlen. Om de genetische herkomst van deze populaties vast te stellen, verzamelden onderzoekers in 2024 en 2025 DNA-monsters. In totaal werden 112 monsters verzameld, waarvan er 96 genetisch konden worden onderzocht.
Uit het onderzoek blijkt dat alle vijftien genetisch onderzochte ringslangen op de Brunssummerheide hybriden zijn van de inheemse ringslang (Natrix helvetica) en de uitheemse Oostelijke ringslang (Natrix natrix). Daarbij overheerst de genetische invloed van de Oostelijke ringslang.
De uitheemse genetische lijn is te herleiden tot een ondersoort die van nature voorkomt op Cyprus en langs de westkust van Aziatisch Turkije. Op de Brunssummerheide zijn in het verleden meerdere keren ringslangen uitgezet, waardoor deze genetische vermenging heeft kunnen ontstaan.
Goed nieuws is er voor het Wormdal en het Plateau van Vijlen. De ringslangen in deze gebieden behoren tot de inheemse soort en vertonen geen aanwijzingen voor genetische vermenging met de Oostelijke ringslang.
De onderzoekers benadrukken het belang van het voorkomen van verdere verspreiding vanuit de Brunssummerheide. Zowel natuurlijke verspreiding als het verplaatsen van dieren door mensen kan leiden tot genetische vermenging met andere inheemse populaties.
Het onderzoek is uitgevoerd door RAVON in samenwerking met Universiteit Leiden en Naturalis, mede mogelijk gemaakt door subsidie van de Provincie Limburg. De resultaten zijn gepubliceerd in het Natuurhistorisch Maandblad van november 2026 (jaargang 115, nummer 11, pagina 264–267), onder de titel Genetische status van de Zuid-Limburgse ringslangen. Richard Struijk, Anagnostis Theodoropoulos, Ben Wielstra en Tariq Stark.
Steun RAVON en help ons de natuurlijke de inheemse reptielen, amfibieën en vissen beschermen. Met jouw donatie zorgen we voor een toekomst waarin deze dieren kunnen gedijen.