De oostelijke boomkikker is een exoot in Nederland en toont genetische verschillen met de inheemse boomkikker, maar kan niet op basis van uiterlijk onderscheiden worden.
De Oostelijke boomkikker is in relatie tot de inheemse boomkikker een cryptische soort. Dit betekent dat de twee soorten genetische verschillen vertonen, maar niet op basis van uiterlijk onderscheiden kunnen worden. De roep van Oostelijke boomkikker verschilt enigszins door een relatief hoger aantal pulsgroepen (er worden meer opeenvolgende uitbarstingen van “kè-kè-kè” geproduceerd tijdens een enkele roep), en hogere aantallen pulsen per groep (elke uitbarsting bestaat uit meer “kè’s” dan bij de inheemse boomkikker). Dergelijke kenmerken kunnen echter beïnvloed worden door (water)temperatuur, en zijn in het veld weinig bruikbaar om de soorten te kunnen onderscheiden. Identificatie van Oostelijke boomkikker is enkel mogelijk op basis van verspreiding, of middels genetische analyse.
Vergelijkbaar met de inheemse boomkikker.
De levenswijze van de Oostelijke boomkikker is vergelijkbaar met die van de inheemse boomkikker. In Nederland komt de Oostelijke boomkikker voor in Zuid-Hollandse duingebieden gekenmerkt door ruimschoots aanwezige struwelen en waterpartijen. Aangrenzende achtertuinen en nabijgelegen stadsparken met vijvers worden ook bezet.
De verspreidingsgrens tussen de boomkikker en Oostelijke boomkikker loopt vanaf centraal-noord Polen zuidwaarts tot de Karpaten. Deze bergreeks vormt tot centraal Roemenië de grens tussen beide soorten. Verder zuidelijk komt de Oostelijke boomkikker voor in zuid-Roemenië en zuidoost-Servië, in Bulgarije, extreem Oost-Griekenland, en grote delen van West- en Noord Turkije, de Kaukasus en Noord-Iran. In Nederland is Oostelijke boomkikker rond de eeuwwisseling illegaal geïntroduceerd in de duinen van Meijendel. In slechts vijf jaar tijd heeft de soort zich weten te verspreiden naar de nabijgelegen natuurgebieden Berkheide en Lentevreugd. Recent heeft de Oostelijke boomkikker ook het naburige Sollenveld (2019) bereikt, ongetwijfeld met hulp van de mens. Het is aannemelijk dat de soort zich in de toekomst verder zal verspreiden, zowel op eigen kracht als door toedoen van de mens. Genetische analyse toonde aan dat de Oostelijke boomkikkers in Nederland nauw verwant zijn aan populaties op het Griekse eiland Lesbos. In het Westduinpark komt de eveneens geïntroduceerde Italiaanse boomkikker voor.
Het CBS berekent geen trends voor deze soort. Monitoring kan op dezelfde wijze uitgevoerd worden als voor de inheemse boomkikker. Waarnemingen van deze soort zijn gewenst om de verspreiding in beeld te brengen. Waarnemingen kunnen worden doorgegeven via Waarneming.nl en Telmee.nl.
De Oostelijke boomkikker is een exoot en geniet daarom geen bescherming in Nederland. De kans dat de soort zich verder verspreidt lijkt groot. Dit is met name onwenselijk vanwege het risico dat inheemse boomkikkers verdrongen worden door Oostelijke boomkikkers middels hybridisatie en genetische assimilatie. Deze dreiging is reëel. In Europa zijn verschillende gevallen bekend waarin geïntroduceerde, niet-inheemse boomkikkers de verspreiding van inheemse boomkikkers in korte tijd hebben overgenomen. Het is daarbij belangrijk om te beseffen dat Oostelijke boomkikkers minder kieskeurig zijn wat betreft habitatvoorkeur dan inheemse boomkikkers.
