Slangenonderzoek

Specialistisch onderzoek

Ben je al jaren gefascineerd door slangen, heb je stevige veldervaring én ben je bereid je langdurig in te zetten voor serieus ecologisch onderzoek? Dan kun je een waardevolle bijdrage leveren aan het Slangenportaal of de Werkgroep Adderonderzoek Nederland (WAN).

In deze trajecten draait het niet om even een slang zien – het gaat om langjarige monitoring, met terugkerende bezoeken, zorgvuldige metingen en nauwkeurige registratie van individuele dieren. Alleen op die manier krijgen we inzicht in overleving, groei, verspreiding en terreingebruik van onze inheemse slangen.

Wat ga je doen?

Als vrijwilliger werk je in een vast gebied en volg je een strakke werkwijze. Je:

• zoekt gericht naar adders, gladde slangen en/of ringslangen
• meet en weegt de slangen
• maakt identificatiefoto’s (kop, nek of buik, afhankelijk van de soort)
• registreert alles in het Slangenportaal (link: https://www.slangenportaal.nl/)

Dit alles gebeurt off-trail: je verlaat de paden en werkt in terrein waar niet zomaar iedereen komt. Goed contact met terreinbeheerders is hierbij essentieel.

Voor wie?

Niet iedereen past binnen dit onderzoek. We zoeken mensen die:

• al ervaring hebben met veldwerk, bij voorkeur met reptielen
• zelfstandig én in teamverband kunnen werken
• fysiek fit zijn en zorgvuldig omgaan met dieren
• zich meerdere jaren willen verbinden aan een onderzoeksgebied
• 10 of meer veldbezoeken per seizoen kunnen en willen uitvoeren

Dit is geen eenmalige activiteit, maar een langdurige verplichting. Bij voorkeur werk je in duo’s of kleine groepen voor continuïteit.

Wat heb je nodig?

• Grondige basiskennis van Nederlandse slangensoorten
• Geduld, doorzettingsvermogen en nauwkeurigheid
• Beschermende handschoenen (voor adderonderzoek – deze kunnen via ons beschikbaar worden gesteld)
• Meetbuizen, weegschaal en goede camera
• Tijd, motivatie en bereidheid om je écht te verdiepen

Tijdsinvestering

Slangenonderzoek is intensief en vraagt om een flinke inzet. Om betrouwbare gegevens te verzamelen, rekenen we op minimaal 10 veldbezoeken per seizoen (maart t/m oktober), verspreid over het jaar. Daarnaast besteed je tijd aan het invoeren van gegevens, het analyseren van foto’s en afstemming met andere vrijwilligers of de coördinator.

Omdat slangen niet altijd makkelijk te vinden zijn, is herhaald en zorgvuldig zoeken essentieel. Dit onderzoek is alleen zinvol als je deze inzet meerdere jaren volhoudt. Zo bouwen we samen aan een langdurige dataset die waardevolle inzichten oplevert.

Waarom meedoen?

• Je helpt (bedreigde) reptielen beschermen
• Je draagt bij aan belangrijk kennisontwikkeling van zeldzame soorten
• Jouw waarnemingen dragen bij aan het in kaart brengen van de Nederlandse natuur
• Je leert veel over slangen, gedrag en ecologie
• Je bent heerlijk buiten actief in de natuur bij jou in de buurt
• Je komt op bijzondere plekken in de natuur

De RAVON-community

Je staat er niet alleen voor – je maakt deel uit van een netwerk van natuurliefhebbers die zich ook inzetten voor de RAVON-soorten:

• Het magazine Schubben & Slijm (3x per jaar)
• De jaarlijkse RAVON-balans met terugkoppeling van de onderzoeksresultaten
• Je kunt deelnemen aan de RAVON-activiteiten, zoals excursies of weekenden
• Uitnodigingen voor excursies, weekenden en de landelijke RAVON-dag
• Je krijgt korting in de RAVON-webshop

Daarnaast zijn er groepskanalen (zoals besloten Facebookgroepen en WhatsApp-groepen) voor contact en kennisdeling met andere betrokken slangenonderzoekers.

Hoe kan ik me aanmelden?

Denk je dat jij de juiste persoon bent voor dit onderzoek? Meld je aan via het formulier hiernaast. We zoeken vooral vrijwilligers in gebieden waar nu monitoring plaatsvindt, met name in Noord- en Midden-Nederland.

Let op:

• De beschikbaarheid van nieuwe onderzoeksgebieden is zeer beperkt
• Korte reisafstand tot je gebied is essentieel
• Hoge motivatie voor meerdere jaren inzet is noodzakelijk

We kunnen helaas niet iedereen plaatsen. In sommige gevallen verwijzen we geïnteresseerden door naar andere projecten, zoals het Meetprogramma Reptielen (link: https://www.ravon.nl/Doe-mee/Tellen/Reptielen/Vast-traject), waar je met evenveel passie kunt bijdragen.

Liever eerst meer weten?

Bekijk ook:

• WAN-werkgroeppagina: https://www.ravon.nl/WAN
• Reportage Vroege Vogels over afwijkende adderpopulatie op Wolfhezer Heide (https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/videos/601663)

Ben je al vrijwilliger en zoek je de handleiding of andere informatie? Ga dan naar het VIP-portaal (link: https://www.ravon.nl/vip)