De Atlas van amfibieën en reptielen van Utrecht geeft een actueel overzicht van de herpetofauna in de provincie Utrecht. De provincie is landschappelijk zeer gevarieerd: van de zandgronden van de Utrechtse Heuvelrug tot veen- en kleigebieden en de overgangen daartussen. Die variatie is terug te zien in de soortenrijkdom. In Utrecht komen elf soorten amfibieën voor (drie soorten watersalamanders, drie soorten padden en vijf soorten kikkers) en vier soorten reptielen: drie hagedissen en de ringslang.
Het initiatief voor de atlas kwam van de afdeling Utrecht van Stichting RAVON, die in 2009 begon met het verzamelen van beschikbare verspreidingsgegevens. Met kaarten op kilometerhokniveau, met onderscheid tussen waarnemingen van vóór 1980, uit 1980-1999 en van na 2000, zijn witte vlekken in de kennis opgespoord. Die zijn vervolgens met excursies en aanvullend veldonderzoek zoveel mogelijk ingevuld.
De atlas beschrijft eerst de herpetogeografische districten van Utrecht, zoals de Utrechtse Heuvelrug, de Gelderse Vallei, het rivierengebied, Eemland, het Vechtplassengebied en het veenweidegebied, en de relatie tussen bodem, landschap en de verspreiding van soorten. Daarna volgt per soort een beschrijving van de kenmerken, habitatvoorkeur, verspreiding in de provincie, trends en bescherming. Ook exotische zoetwaterschildpadden komen aan bod. Een apart hoofdstuk gaat over het beheer van belangrijke leefgebieden: baggeren en schonen van sloten, beheer van poelen, broeihopen, heidebeheer en bossen. Tot slot behandelt de atlas verdwenen en geïntroduceerde soorten, zoals de adder en de gladde slang, waarvan de laatste zekere waarnemingen in Utrecht uit 1971 stammen, en de uitgezette muurhagedissen bij Fort Hoofddijk.
De atlas is bedoeld voor beleids- en bestuursorganisaties, natuur- en milieuorganisaties en iedereen die wil weten wat er leeft in de sloot of plas in de eigen omgeving. Download de pdf voor de volledige atlas.