De levendbarende hagedis (Zootoca vivipara) is een kleine, bruine hagedis die in Nederland vooral voorkomt op zandgronden. De soort leeft voornamelijk in vochtige heide, hoogveen en structuurrijke droge heide.
De hagedis eet vooral insecten en andere geleedpotigen. De paring vindt voornamelijk plaats in april en mei en de jongen worden meestal eind juli of begin augustus geboren.
De soort is in Nederland sterk achteruitgegaan. Belangrijke oorzaken zijn versnippering en verdroging van leefgebieden, het dichtgroeien van vegetatie en te grootschalig beheer. Daarom is kleinschalig beheer belangrijk, met voldoende afwisseling tussen lage vegetatie, grassen, struiken en bomen en goede verbindingen tussen leefgebieden.
