Verspreiding

De marmergrondel (Proterorhinus semilunaris) is een exoot die oorspronkelijk afkomstig is uit het gebied rond de Kaspische- en Zwarte Zee komt. De soort heeft via het Main-Donaukanaal, dat in 1992 is aangelegd, het stroomgebied van de Rijn bereikt. In 2002 is de marmergrondel voor het eerst in Nederland vastgesteld. De marmergrondel breidt zich snel uit en wordt op steeds meer plaatsen in Nederland aangetroffen. Plaatselijk kan de soort in hoge dichtheden voorkomen , in 2003 werd een lokale dichtheid van 44 exemplaren per 100 m oeverlengte waargenomen in stortstenen oevers van de Waal . Ook in de limburgse Grensmaas is de soort in 2009 sterk toegenomen. De marmergrondel heeft zich inmiddels ook uitgebreid naar andere wateren binnen het stroomgebied van de Nederlandse rivieren, o.a. uiterwaardplassen, kanalen en weteringen. Naast stortstenen oevers komt de soort in deze wateren voor in habitats die gedomineerd worden door vegetatie en/of op kleibodems.

Beschrijving

De marmergrondel wordt maximaal 11,5 cm groot en bereikt zijn paairijpe leeftijd na 1 jaar bij een grootte van circa 5,5 cm. De borstvinnen zijn vergroeid tot een zuignap. De kop is iets breder dan hoog en heeft soort heeft een kleine mond. Kenmerkend voor de soort zijn de buisvormige neusopeningen (zie linker afbeelding). Over het algemeen is de marmertekening duidelijk zichtbaar. Afhankelijk van het substraat is de kleur rood-bruin tot geelbruin. Bij het leven op donkere substraten kleuren de vissen vrijwel uniform donker tot bruingrijs. In het paaiseizoen kunnen de mannetjes geheel zwart worden, waarbij de rand van de achterste rugvin en staartvin wit tot roodomrande kleurt. Tussen de eerste en tweede rugvinstraal van de voorste rugvin vormt zich in deze periode een geeloranje vlek.

De vrouwtjes leggen de eieren in ondiepe delen (20-80 cm) op zand of grind substraat. Ook worden eieren afgezet in lege schelpen van mollusken of tussen stenen. De afgezette eieren zijn relatief groot (2,3*1,3 mm). Het aantal eieren varieert van 185-1045 eieren (gemiddeld 638). Vrouwtjes zetten tot drie keer per seizoen eieren af, waarbij in één nest twee vrouwtjes eieren kunnen afzetten. De mannetjes bewaken het nest.

  

Bescherming
De soort staat niet op de Rode Lijst.