Soortbeschrijving & levenswijze
Het lichaam van grote modderkruiper (Misgurnus fossilis) is langwerpig en rond. Grote modderkruiper wordt maximaal zo’n 30 cm lang. Over de flank lopen enkele donkere lengtestrepen. De rug is bruin met een donker vlekkenpatroon, de buik is gelig. Mannetjes en vrouwtjes van grote modderkruiper zijn te onderscheiden doordat het mannetje langere borstvinnen heeft dan het vrouwtje en de eerste vinstraal van de mannelijke borstvin dik en verhard is. Rondom de bek zitten tien bekdraden. Hiermee worden ‘s nachts kleine ongewervelde diertjes op de bodem gezocht. Overdag rusten de grote modderkruipers hangend in de dichte vegetatie, of half ingegraven in de modder. Grote modderkruiper kan worden aangetroffen in stilstaande of langzaam stromende wateren, zoals sloten, vennen, plassen en afgesneden meanders van rivieren en beken. Grote modderkruiper komt hier voor op vegetatierijke plaatsen met een goed ontwikkelde modderbodem. Grote modderkruiper is aangepast om onder zuurstofarme omstandigheden te overleven door zuurstof uit ingeslikte, en in de darmen opgeslagen lucht, te absorberen (darmademhaling) . Een teveel aan lucht verlaat via de anus het lichaam. Er klinkt dan een fluitend geluid. In de volksmond heten ze dan ook wel fluitaal of aalpieper. Opmerkelijk is het vermogen om te kunnen overleven in de modderlaag van drooggevallen wateren. In de paaitijd (vanaf april) leggen grote modderkruiper hun eieren af in ondiepe warme vegetatierijke sloten of oeverzones van grotere wateren. Vrouwtjes zijn in de paaitijd te herkennen aan de verdikte anaalopening mannetjes ontwikkelen een duidelijke oranje vlek boven de anaalopening.

Verspreiding
In Nederland was grote modderkruiper in de jaren 30 en 50 van de vorige eeuw een vrij algemene vis. In de tweede helft van de 20e eeuw is de soort in ons land erg is achteruitgegaan en wordt op veel historische vindplaatsen niet meer aangetroffen. Het zwaartepunt van de verspreiding van de grote modderkruiper ligt in het rivierkleigebied. Ook beekdalen en laagveen vormen belangrijke leefgebieden. De soort lijkt niet voor te komen in gebieden, die in het verleden zout waren (kustzone West-Nederland en Noord-Nederland).

Bescherming
In de Rode Lijst wordt grote modderkruiper 'kwetsbaar' genoemd. Hij wordt beschermd door de Flora- en faunawet (tabel 3). Ook heeft hij een beschermingstatus in zowel de Conventie van Bern (bijlage 3) als in de Europese Habitatrichtlijn (bijlage 2).