Soortbeschrijving & levenswijze
Dikkopelrits (Pimephales promelas) heeft een klein (tot circa 7 cm) en gedrongen lichaam met een stompe, afgeronde kop. Het lichaam is olijf- of grijskleurig met een lichte buik. Het mannetje heeft in de paaitijd sponsachtige knobbels op de kop. In zijn natuurlijke verspreidingsgebied komt dikkopelrits voor in modderige poelen, kreken en kleine rivieren. De soort wordt vaak in scholen aangetroffen tussen ondergedoken vegetatie. Dikkopelrits heeft een hoge tolerantie ten aanzien van milieu-omstandigheden en kan goed tegen een hoge watertemperatuur en lage zuurstofgehalten. De voortplanting vindt plaats bij watertemperaturen vanaf circa 18 °C. Het vrouwtje legt hierbij tot circa 10000 eieren leggen. Dikkopelrits populaties herstellen zich snel na periodieke zomer- en wintersterfte. De soort heeft een snelle generatiewisseling (de meeste dieren sterven na de paai op éénjarige leeftijd).

Verspreiding
Dikkopelrits komt van oorsprong wijdverspreid in Noord-Amerika voor, van Noord-Mexico tot Zuid-Canada. Via de aquariumhandel en het gebruik als aasvis in de sportvisserij heeft de soort zich in Europa verspreid. Dikkopelrits wordt onder de naam ‘Amerikaanse goudrits’, ‘Mona Lisa’ of ‘Gouden Lisa’ in Nederlandse tuincentra aangeboden. In 2008 werd dikkopelrits voor het eerst in het wild waargenomen in Nederland (in een geïsoleerde vijver in de Gelderse plaats Neede). Bij nader onderzoek in opdracht van Waterschap Rijn & IJssel werden honderden exemplaren in verschillende lengteklassen gevangen. Op basis hiervan wordt geconcludeerd dat er natuurlijke voortplanting plaats vindt. Recente meldingen komen uit de duinen (Meijendel) en uit Twente.

Bescherming
Dikkopelrits is potentieel gastheer van de enterobacterie Yersinia ruckeri waardoor de Enteric Redmouth Disease (ERD) ontstaat. ERD veroorzaakt bloedingen aan weefsels waardoor sterfte van andere vissoorten kan optreden. Vooral zalmachtigen zijn gevoelig voor deze ziekte. Dikkopelrits staat als uitheemse soort niet op de Rode Lijst. Hij heeft geen bijzondere wettelijke status.