
Verspreiding
De blauwband is oorspronkelijk afkomstig uit zuidoost Azië en weet als typische generalist in een breed scala aan watertypen te overleven.
De eerste waarneming in Nederland werd gedaan in de monding van de Aalsbeek in Limburg in 1992.
De uitbreiding van de blauwband in het Maasstroomgebied in Nederland in de jaren negentig is een gevolg geweest van herhaalde uitzettingen van de soort. Vooral met het uitzetten van ‘vervuild’ forellenbroed zijn blauwbanden in allerlei wateren terechtgekomen.
In uiterwaardwateren langs het Nederlandse deel van de Maas komt de blauwband plaatselijk in hoge dichtheden voor.
Rivierbegeleidende wateren zoals strangen, uiterwaardplassen en oude rivierlopen vormen een geschikt habitat voor de blauwband. De hoofdstroom van de rivier fungeert voornamelijk als verspreidingsweg voor adulte blauwband. De blauwband wordt inmiddels ook aangetroffen (plaatselijk in hoge dichtheden) in het stroomgebied van de IJssel.
Beschrijving
De Blauwband heeft een torpedovormig lichaam, waarbij de voorste helft van het lichaam hoger is dan de achterste helft. De bek is bovenstandig. De staartvin is tamelijk diep gevorkt. Zijn schubben zijn groot en zwart omrand. Grondkleur van het lichaam is zilvergrijs met een iets donkerdere rug en lichtere buik. Over de gehele lengte, vanaf de neus tot aan de staart loopt een donkere (donkerblauwe) streep over de flank. Deze band is vooral bij jonge exemplaren en vrouwtjes goed zichtbaar, maar vervaagd vaak bij oudere mannetjes. De band vervaagt ook bij stress. In de paaitijd krijgen mannetjes een violetkleurige kop met en een staalblauwe kleur, vrouwtjes krijgen een zwavelgele kop en witgele flanken. De maximale lengte is 10 cm. Blauwbanden leven in scholen. Overdag jagen ze op zicht op kleine waterorganismen.
Het succes van zijn invasie wordt verklaard door zijn opportunistische leefwijze. De blauwband is omnivoor, heeft een snelle generatiewisseling, meerdere broedsels per jaar en broedzorg. Daarnaast is de blauwband tolerant voor extreme omstandigheden; lage waterstand, hoge watertemperatuur, lage zuurstofconcentratie, waterverontreiniging en algenbloei;
Bescherming
De soort staat niet op de Rode Lijst en heeft geen bijzondere wettelijke status.