Verspreiding

De blauwband is oorspronkelijk afkomstig uit zuidoost Azië. Hij weet, als typische generalist, in een breed scala aan watertypen te overleven. De eerste waarneming in Nederland werd gedaan in de monding van de Aalsbeek in Limburg in 1992. De uitbreiding van de blauwband in het Maasstroomgebied in Nederland in de jaren negentig is een gevolg geweest van herhaalde uitzettingen.Vooral met het uitzetten van ‘vervuild’ forellenbroed zijn blauwbanden in allerlei wateren terechtgekomen.

In uiterwaardwateren langs het Nederlandse deel van de Maas komt de blauwband plaatselijk in hoge dichtheden voor. Rivierbegeleidende wateren zoals strangen, uiterwaardplassen en oude rivierlopen vormen een geschikt habitat voor de blauwband. De hoofdstroom van de rivier fungeert voornamelijk als verspreidingsweg voor adulte blauwband. De blauwband wordt inmiddels ook aangetroffen (plaatselijk in hoge dichtheden) in het stroomgebied van de IJssel.

Beschrijving

De Blauwband heeft een torpedovormig lichaam: de voorste helft van het lichaam is hoger dan de achterste helft. De bek is bovenstandig. De staartvin is tamelijk diep gevorkt. Zijn schubben zijn groot en zwart omrand. Grondkleur van het lichaam is zilvergrijs. Hij heeft een iets donkerder rug en lichtere buik. Over de hele lengte, vanaf de neus tot aan de staart, loopt een donkere (donkerblauwe) streep over de flank. Deze band is vooral bij jonge exemplaren en vrouwtjes goed zichtbaar. Hij vervaagt vaak bij oudere mannetjes. De band vervaagt ook bij stress.

In de paaitijd krijgen mannetjes een violetkleurige kop en een staalblauwe kleur. Vrouwtjes krijgen een zwavelgele kop en witgele flanken. De maximale lengte is 10 cm. Blauwbanden leven in scholen. Overdag jagen ze op zicht op kleine waterorganismen. Het succes van de invasie wordt verklaard door zijn opportunistische leefwijze. De blauwband is omnivoor, heeft een snelle generatiewisseling, meerdere broedsels per jaar en broedzorg. Ook is de blauwband tolerant voor extreme omstandigheden: lage waterstand, hoge watertemperatuur, lage zuurstofconcentratie, waterverontreiniging en algenbloei.

Bescherming

De soort staat niet op de Rode Lijst. Hij heeft geen bijzondere wettelijke status.