Zoeken
donderdag 24 juli 2014  Soorten » Amfibieën » Vuursalamander Registreren   Inloggen

Vuursalamander

Minimaliseren

vuursalamander.jpg

Beschrijving

De vuursalamander (Salamandra salamandra) is één van de grootste salamanders van Europa en kan wel 20 cm groot worden. Hij heeft een gedrongen zwart lichaam met daarop een patroon van gele vlekken of strepen. Hij is met geen enkele salamander in Nederland te verwarren. De larven zijn bruinzwart en krijgen als ze ouder worden al licht gele vlekken. Op hun poten zitten lichte vlekken bij de aanhecting aan de romp.


Verspreiding & leefwijze

De vuursalamander is in Nederland de enig voorkomende landsalamander. De verspreiding beperkt zich tot Zuid-Limburg (zie kaart). Verder zijn er meldingen van de soort uit het zuidoosten van Gelderland en het uiterste noordoosten van Overijssel.

Een heuvelachtig landschap met vochtige loofbossen, doorsneden met bronbeekjes vormt het typische leefgebied van de vuursalamander. Kalkrijke bodems, bronnen en een hoge bodemvochtigheid lijken de belangrijkste biotoopeisen te zijn. Een ander belangrijk aspect van dit schaduwrijke biotoop is de aanwezigheid van koele, vochtige schuilplaatsen.

De larven worden afgezet in het heldere, zuurstofrijke water van bronbeekjes, bronputten en bronpoelen. Het voedsel van de volwassen dieren bestaat vooral uit wormen en naaktslakken. De vuursalamander is een zeer honkvaste soort.


Bescherming

De vuursalamander heeft in de Rode lijst (Staatscourant, 2009 cf. van Delft et al., 2007) de status “bedreigd'. Net als alle andere amfibieën is de soort beschermd volgens de Flora en Faunawet (tabel 3). De vuursalamander is ook opgenomen als beschermde soort in bijlage 3 van de conventie van Bern.

  

Monitoring en Trend

Minimaliseren

Methode van monitoren

Voor de vuursalamander is een hele andere aanpak van monitoren nodig dan bij de andere inheemse amfibieën. Om deze soort op een gestandaardiseerde manier te kunnen volgen, moeten de dieren in hun voortplantingsseizoen op het land worden geteld langs een vastgesteld traject.

Dit traject moet door dat deel van een gebied lopen, waar de trefkans hoog is. Dit is bij voorkeur langs een beek, bospad, of liever nog beide. Het traject moet in ongeveer drie uur te lopen zijn. Afhankelijk van de omstandigheden in het terrein komt dit neer op ongeveer anderhalve tot tweeënhalve kilometer. Hierbij wordt ongeveer drie meter aan weerskanten van de looproute afgespeurd. Dit moet 's avonds met een sterke zaklamp gebeuren. Ook het zoeken van larven gebeurt 's avonds  langs het traject, op de plaatsen waar deze langs een beek loopt.

Het traject wordt minimaal vier keer per jaar bezocht, waarvan één maal in het voorjaar, één maal in de zomer en twee maal in het najaar. Van de vuursalamander wordt het aantal aangetroffen dieren genoteerd.

  • larven zoeken in het voortplantingswater (mei t/m juli)

  • volwassen dieren tellen langs een vastgesteld traject op het land (eind maart t/m begin april en augustus t/m september).

  

Trends

Minimaliseren

De trend van de vuursalamander vertoont een sterke afname.

Trend vuursalamander (Bron Netwerk Ecologische Monitoring - Meetnet Amfibieën)

De vuursalamander vertoont een alarmerend sterke afname (p<0,01). De soort wordt gevolgd door ’s avonds in het donker, het liefst tijdens regenval, een vaste route te lopen waarbij de aantal dieren worden geteld. De indexen worden berekend aan de hand van het aantal getelde dieren. In de periode 2009-2011 vertonen de indexen van de vuursalamander ineens een dramatische afname. In die jaren zijn dode exemplaren gevonden. Momenteel wordt er onderzoek gedaan naar de oorzaken van deze achteruitgang. Dit alles te volgen via de website: www.SOSvuursalamander.nl.

  

SOS Vuursalamander

Minimaliseren
Klik hier om naar de website van SOS Vuursalamander te gaan en online te doneren

Fotoalbum

Minimaliseren
Zuid-Limburg
Vuursalamander
samen met alpenwater in zuid-limburg
Vuursalamander larve in poeltje samen met alpenwatersalamanders.
zeer zwart exemplaar
Ontdekt in Tollebeek in achtertuin op 25-11-2012 Lydia Reitsma
In de Viroinvallei op de Ravelfietspad bij Olloy
Salamandra salamandra
Juveniele vuursalamander in Limburg.
  
© PlumIT