LAATSTE nieuws: BRULKIKKER AANGETROFFEN IN LIMBURG
In september 2010 werd, voor het eerst in twintig jaar, weer voortplanting van brulkikker waargenomen in Baarlo (Noord-Limburg) - zie persbericht
Beschrijving
De Amerikaanse brulkikker (Rana catesbeiana) is een, bij het water levende, kikkersoort uit Noord-Amerika. Deze kikker is in Europa ingevoerd voor consumptie (kikkerbillen) of als vijver- en huisdier. Begin jaren negentig is de import van larven in de EU verboden omdat het teveel risico's heeft. Ontsnapte exemplaren blijken zich op enkele plekken in Europa te kunnen handhaven. In Noord-Italië heeft uitzetten er toe geleid dat de soort al min of meer is ingeburgerd. In Zuidwest-Frankrijk en Vlaanderen bevinden zich populaties, die zich in de vrije natuur succesvol voortplanten. De dichtstbijzijnde populatie is Nederland tot op enkele kilometers genaderd.
In Nederland werden, tot september 2010, zeer sporadisch Amerikaanse brulkikkers in de vrije natuur waargenomen. Een kleine populatie in Breda is begin negentiger jaren succesvol uitgeroeid. En bij de overige meldingen gaat het altijd om losse meldingen van slechts één individu. Er is geen voortplanting aangetoond.
Meldingen van de brulkikker berusten vaak op determinatiefouten, waarbij de larven van deze exoot verward worden met groene kikkerlarven. Zowel larven als volwassen exemplaren van de groene kikker (Rana esculenta complex) en de brulkikker vertonen veel overeenkomsten in uiterlijk en zijn voor een leek moeilijk te onderscheiden. Om een goed onderscheid tussen de soorten te maken heeft RAVON een herkenningskaart ontwikkeld.
Larven van de groene kikker kunnen, wanneer ze in het water overwinteren, in het tweede jaar een lengte bereiken van meer dan 10 cm. Overwintering komt bij groene kikkerlarven soms voor, maar is voor de Amerikaanse Brulkikker meer regel dan uitzondering. De larven van de brulkikker kunnen een lengte bereiken tot 15-17,5 cm. De brulkikker kan tot 20 cm lang worden; de groene kikker tot 14 cm.
Zowel de Amerikaanse brulkikker als de groene kikker eten in principe alles wat voor hun bek komt en er in past. Dit inclusief kleinere soortgenoten of kleinere exemplaren van verwante soorten. Het zijn dus kannibalen als dat zo uit komt.
Volwassen mannetjes gaan in het voorjaar en de zomer op zoek naar vrouwtjes. Dan blijken ze, wat betreft geluidsproductie, niet onder te doen voor een rund. Het geluid van de brulkikker is onmiskenbaar.
Voor het beluisteren van de verschillende geluiden van de Amerikaanse brulkikker verwijzen we naar deze website (klik hier) . Hierop zijn onder meer de roep van mannetjes en het karakteristieke vluchtroepje ("iep") te beluisteren.
Wanneer de Amerikaanse brulkikker zich in Nederland permanent vestigt, kan dit een serieuze bedreiging vormen voor de inheemse soorten. Naast een directe bedreiging van de inheemse amfibieënsoorten door predatie, is de brulkikker een sterke voedselconcurrent. Vooral de groene kikkers ondervinden grote invloed van deze exoot omdat deze net als de Amerikaanse brulkikker altijd in de omgeving van het water verblijven.
ONDERZOEK IN NOORD-BRABANT
De Amerikaanse brulkikker komt eraan!
RAVON neemt, samen met een aantal partners, deel aan een Nederlands-Vlaams project rondom invasieve exoten, waaronder de Amerikaanse brulkikker. Deze kikkersoort is in Vlaanderen, met enkele zich uitbreidende populaties, aanwezig. Sommigen bevinden zich op minder dan twee kilometer van de Nederlands-Belgische grens. Het is dus heel waarschijnlijk dat de soort op korte termijn ook Nederland bereikt.
Dat lijkt aardig, zo’n kikker erbij, maar dat is het helaas niet. De Amerikaanse brulkikker wordt er van verdacht veel amfibieën en andere dieren op te eten en ermee te concurreren. Ook kan hij een schimmel bij zich dragen, waarvan hij zelf geen last heeft, maar die voor veel amfibieënsoorten levensgevaarlijk is. Om die redenen proberen ze in Vlaanderen de soort in bepaalde gebieden in te perken of zelfs geheel te verwijderen. In Nederland willen we graag weten waar en wanneer de eerste Amerikaanse brulkikker de grens over komt. Zo kunnen we voorkomen dat grootschalige bestrijdingsacties, zoals in België, in ons land nodig zijn.
Waarschuwingssysteem
Om de Amerikaanse brulkikker in het grensgebied van Noord-Brabant en Vlaanderen tijdig te signaleren, is een “Early Warning System” opgezet. Enkele tientallen RAVON vrijwilligers onderzoeken of en wanneer de soort Nederland binnenkomt. Hierdoor kunnen tijdig maatregelen worden genomen. De aandacht ligt bij drie Nederlandse gebieden, die grenzen aan de Vlaamse brulkikkerpopulaties: gebieden ten zuiden van Breda, ten zuidwesten van Reusel en ten zuidoosten van Bergeijk. RAVON heeft daarom in mei 2010 twee workshops georganiseerd, waarin circa 50 mensen zijn geinformeerd over de Amerikaanse brulkikker en hoe hij te vinden is. Deze brulkikker-waarnemers gaan één of enkele kilometerhokken onderzoeken op de aanwezigheid van deze soort.
De lezing van de workshop is als pdf te bekijken (klik hier). Je kunt ook kaarten vinden van de drie te onderzoeken regio's en de kilometerhokken, waarop de aandacht vooral gericht zal zijn. (klik hier voor Breda), (klik hier voor Reusel), (klik hier voor Bergeijk).
Dit "Early Warning System" wordt opgezet binnen het project “Invexo” dat mede wordt gefinancierd door het Europees programma Interreg IV A voor de grensregio Vlaanderen-Nederland. Het is een samenwerking tussen 24 partners in Vlaanderen en Nederland.
Brulkikker gezien, meld het dan! (klik hier).
