Er worden veel amfibieën doodgereden,
wat kan ik hieraan doen?
Er is een hele website over dit probleem met alles over werkgroepen, oplossingen etc. Voor en door paddenoverzetters: www.padden.nu
In het vroege voorjaar ontwaken amfibieën uit hun winterrust en gaan ze op zoek naar een plek om zich voort te planten. In een dicht bebouwd land als Nederland is het onvermijdelijk dat ze op hun trektocht soms drukke wegen moeten oversteken. Er vallen zo ieder jaar veel verkeersslachtoffers te betreuren. Door het hele land zetten actiegroepen zich in op locaties waar het om grote aantallen slachtoffers gaat. Door overzetacties kunnen zo tienduizenden padden van een wisse dood gered worden. Hieronder volgt een opsomming van de mogelijkheden die er zijn om overstekende amfibieën een handje te helpen.
- Het plaatsen van schermen (met ingegraven emmers).
De meeste actiegroepen passen deze methode toe, meestal met groot succes.
- Het afsluiten van wegen.
De mogelijkheden hiervoor zijn sterk afhankelijk van de locale situatie en de medewerking van de wegbeheerder of gemeente.
- Het aanleggen van een tunnelsysteem.
Het is een dure, maar tevens duurzame oplossing. In sommige gevallen verlenen overheden subsidies voor de aanleg van tunnels.
- Het oprapen en overzetten van overstekende amfibieën.
- Het aanleggen van een nieuw voortplantingswater.
Door een poel aan te leggen nabij de overwinteringsbiotoop, is de trektocht over een weg niet langer noodzakelijk.
- Het plaatsen van waarschuwingsborden.
Deze maatregel wordt meestal in combinatie met andere maatregelen toegepast.
Handleiding voor amfibieën-overzetactie
Carrie van Amstel & Roxanne van der Beek zijn twee vierde jaars HBO Diermanagement studenten van het Van Hall Instituut te Leeuwarden die in 2000 een onderzoek naar de effectiviteit van overzetacties hebben uitgevoerd. Dit was een afstudeeropdracht in samenwerking met de Stichting RAVON.
Klik hier om de Handleiding te downloaden als pdf-bestand (999 kB).
Samenvatting van het onderzoek:
Mede door een toename van de verkeersinfrastructuur en de verkeersintensiteit in de laatste jaren zijn er overal in Nederland amfibieënwerkgroepen opgezet om amfibieën tegen het autoverkeer te beschermen. Het onderzoek bespreekt overzetacties amfibieënwerkgroepen in Nederland. Het doel van het onderzoek was om inzicht te geven in zowel de doeltreffendheid van overzetmaatregelen als de te ervaren knelpunten van amfibieënwerkgroepen en de mogelijke functies van amfibieënwerkgroepen in kaart te brengen. Als dataverzamelingsmethoden zijn literatuuronderzoek, een schriftelijke enquête en een interview gekozen.
Werkgroepen in Nederland passen zes overzetmaatregelen op verschillende manieren toe, te weten:
- Het oprapen van trekkende amfibieën
- Het plaatsen van waarschuwingsborden
- Het afsluiten van wegen
- Het plaatsen van schermen (met emmers)
- Het aanleggen van een tunnelsysteem
- Het aanleggen van een nieuw voortplantingswater
Uit de schriftelijke enquête is naar voren gekomen dat 'het plaatsen van schermen (met emmers)' de meest toegepaste maatregel onder de respondenten vormt. Tevens resulteerde dat amfibieënwerkgroepen met knelpunten in aanraking komen die financieel, sociaal en beleidsmatig van aard zijn. Verder blijkt dat amfibieënwerkgroepen naast overzetacties ook andere functies kunnen vervullen zoals educatie en lobbyen bij de overheid.
Het onderzoek bediscussieert aan de hand van de beschikbare literatuur en de resultaten van de schriftelijke enquête de mogelijke factoren die de doeltreffendheid van overzet-maatregelen zouden kunnen beïnvloeden. Verder worden onder andere aspecten zoals de tijdsfactor van het onderzoek en het opzetten van een schriftelijke enquête besproken die een beperkende invloed op de behaalde resultaten gehad hebben.
Uit het onderzoek kan geconcludeerd worden dat de doeltreffendheid van overzet-maatregelen van meerdere factoren afhangt waaronder het vermogen van de werkgroep, het overzettraject en de wijze waarop de maatregel toegepast wordt. Het is aan te bevelen elke maatregel met waarschuwingsborden te combineren om zodoende de veiligheid van de werkgroepen tegen het verkeer te waarborgen en een verhoging in de doeltreffendheid van overzetacties te bewerkstelligen. Bovendien dienen de overzetmaatregelen, voornamelijk een tunnelsysteem, aan de biologie en het gedrag van amfibieën aangepast te worden. Bij het afsluiten van wegen is het van belang dat een alternatieve route duidelijk aangeboden wordt. De maatregel het oprapen van amfibieën kan door een gestructureerde aanpak tot een beter resultaat gebracht worden. De maatregel het plaatsen van schermen (met emmers) vereist de juiste lengte en hoogte van het scherm en het regelmatige legen van de emmers.
Zie ook nog het rapport "Veilig naar de overkant" (in Pdf) over waar er op gelet moet worden bij het aanlegggen van paddentunnels.