Waarnemingen dikkopelrits gevraagd

Waarnemingen dikkopelrits gevraagd

De laatste jaren zijn er veel nieuwe vissoorten in Nederland opgedoken, waarvan het merendeel tot de groep van grondels uit Zuidoost-Europa behoort. Deze vissen hebben West-Europa op eigen kracht bereikt via de in 1992 geopende kanaalverbinding tussen de voorheen van elkaar gescheiden stroomgebieden van de Donau en van de Rijn. Voor de dikkopelrits (Pimephales promelas) geldt dat niet. Deze vis is waarschijnlijk door de handel in vijvervissen vanuit Noord-Amerika in Europa terecht gekomen en is in tuincentra nog altijd te koop. In het kader van het eerder op deze site genoemde Signaleringsproject Exoten 2010 vraagt RAVON speciale aandacht voor deze soort.

Dikkopelritsen in Nederland; tel mee!

Sinds 2008 kennen we een populatie van de dikkopelrits in Nederland; in een stadsvijver in het Gelderse Neede. Hier worden honderden dieren gevonden en vindt ook voortplanting plaats. RAVON is nauw betrokken bij deze populatie en zoekt met Waterschap Rijn en IJssel, Gemeente Berkelland en Team Invasieve Exoten naar maatregelen om verder verspreiding te voorkomen. Sinds de vondst in Neede wat meer bekendheid heeft gekregen zijn er van twee andere locaties ook waarnemingen binnengekomen. Het gaat om de duinen van Meijendel en vliegveld Twente. In Meijendel zijn al vele tientallen dieren gevangen, in Twente wat minder, maar voortplanting is in beide gebieden aannemelijk. Om meer kennis over deze populaties te krijgen doen we hierbij het verzoek aan waarnemers om extra aandacht aan deze soort te schenken in genoemde regio’s. Alertheid op de aanwezigheid in andere delen van het land is ook zinvol. Het is immers niet ondenkbaar dat deze vis op meer plaatsen is losgelaten. RAVON ontvangt dergelijke waarnemingen heel graag, liefst met foto. Mocht u een dikkopelrits vangen, ga dan nog even door met de inventarisatie om een indruk te krijgen van de aanwezige aantallen en van de eventuele aanwezigheid van jonge dieren.

Waarnemingen van de dikkopelrits en andere exotische vissoorten, amfibieën en reptielen zijn van groot belang voor het in kaart brengen van de verspreiding en het inschatten van eventuele risico’s voor de inheemse fauna. Meld daarom exoten op telmee.nl of waarneming.nl!

Herkenning en leefwijze

De dikkopelrits is een olijfkleurig tot grijs visje. Incidenteel worden in de vrije natuur in Nederland ook oranje exemplaren gevangen. Zie bijgaande foto voor de herkenning. Volwassen dieren bereiken een lengte van zo'n 5 tot ruim 7,5 centimeter. De mannetjes worden doorgaans groter dan de vrouwtjes. De dikkopelrits lijkt door de donkere flankstreep nog het meest op de eveneens uitheemse blauwband (Pseudorasbora parva). De dikkopelrits heeft echter een meer afgeronde kop met een eindstandige bek, terwijl de blauwband een spitsere kop heeft met een duidelijk bovenstandige bek.

Risico’s

Dikkopelritsen voeden zich met algen en dood organisch materiaal. Een grote impact op onze inheemse soorten door predatie is dus niet te verwachten. Mogelijk veroorzaakt de bacterie Yersinia ruckeri, die door deze vis wordt overgedragen, wel de zogenaamde 'redmouth disease' bij de paling, karper, kwabaal en zeelt, waaraan deze dieren sterven. Mogelijk kan ook overdracht van deze ziekte op amfibieën plaatsvinden.

Frank Spikmans en Jeroen van Delft

Stichting RAVON