Kimrongen posted on april 07, 2011 14:37
Geen negatieve invloed van beheer Staatsbosbeheer op de gladde slang in de Peel verwacht
Inleiding
Er is de afgelopen dagen de nodige ophef geweest rondom het beheer dat door Staatsbosbeheer in de Peel is uitgevoerd, mede om de gladde slang een beter leefgebied te geven. Deze werkzaamheden zijn geënt op het beschermingsplan voor deze soort dat RAVON in opdracht van de provincie Noord-Brabant in 2006 heeft opgesteld. Dit plan is al voor een belangrijk deel uitgevoerd in de vier Brabantse regio’s waar de gladde slang voorkomt en de ideeën eruit worden ook in nabije Vlaamse gebieden toegepast. In het plan is ook aandacht besteed aan andere soorten die van vergelijkbare terreinomstandigheden als de gladde slang profiteren, zoals bedreigde broedvogels, sprinkhanen en vlinders. En met succes; naast een toegenomen aantal waarnemingen van gladde slangen, zien we ook positieve reacties van soorten als veldkrekel, de vlinder het bont dikkopje en de nachtzwaluw. Zij hebben allemaal behoefte aan tamelijk open heide- en hoogveenvegetaties, waar de zon de bodem op kan warmen. In gesloten dennen- en berkenbossen komen deze zeldzame en voor deze gebieden karakteristieke soorten niet voor.
Beheren
Als je deze soorten wilt, en zelfs wettelijk moet, behouden, is beheer noodzakelijk. Om heide en hoogveen open te houden is het verwijderen van een teveel aan bosopslag nodig. Dat kan in kleine gebieden heel goed met handzaag of kettingzaag, maar in grote gebieden (de Deurnese Peel is samen met de ertegen liggende Mariapeel 2700 ha. = 5400 voetbalvelden) is dat ondoenlijk. Nu is er circa 80 hectare opslagbos verdeeld over 10-12 plekken aangepakt. De machinale ingrepen die te zien zijn geweest, waren fors. Staatsbosbeheer heeft echter vooraf in kaart laten brengen waar de belangrijkste plekken voor de gladde slang liggen om die te kunnen ontzien. Bovendien hebben ze de hogere, drogere delen gemeden, omdat daar in de winter veel dieren, waaronder slangen, overwinteren. Ook is vooral gewerkt in nagenoeg gesloten opslagbos, die een geringere waarde voor karakteristieke diersoorten hebben, dan de open en halfopen terreindelen.
Een aantal stellingen van politici is volledig onterecht en lijkt niet gebaseerd op kennis van zaken. Zo denkt men dat in de nieuwe habitats in geen 100 jaar slangen zullen verschijnen. Op tal van plaatsen profiteren slangen echter van een dergelijk beheer. Ze reageren in vergelijking tot veel andere dieren wel relatief traag en verschijnen pas na enkele jaren. Ook de vraag of er na dit beheer nog veel slangen in de Peel zijn overgebleven, kan geruststellend beantwoord worden. Door het werken in laaggelegen en verboste delen zal de kans op schade aan de hoog en droog overwinterende slangen gering blijven.
Beleving
Dan is er natuurlijk nog de beleving van dit werk. Machines in het bos zien er niet prettig uit, en op veenbodems ziet dit soort werk er nog erger uit dan op bijvoorbeeld zandgrond. Er wordt onherroepelijk bodem beschadigd door rijden en vallende en gesleepte bomen. Als de terreindelen in de loop van het groeiseizoen -en zeker ruim een jaar later- bezocht worden, zie je al een flink herstel van de vegetatie.
Samenvattend
Openheid is voor veel van de bedreigde en karakteristieke soorten van dit gebied van groot belang. Waar mogelijk moet het werk om dat te bereiken, zo kleinschalig mogelijk worden gedaan. Soms is echter inzet van machines nodig. Als extra maatwerk dient rekening gehouden te worden met de belangrijke plekken voor de zeldzame en kwetsbare soorten in een gebied. Het uiterlijk van een gebied tijdens en net na dit soort werkzaamheden is nooit fraai. Een jaar later is de beleving echter heel anders door herstel van de vegetatie. Vervolgens zien we vaak veel karakteristieke en zeldzame diersoorten hiervan profiteren.
We verwachten dan ook dat de werkzaamheden van Staatsbosbeheer geen negatieve invloed op de gladde slang hebben. Sterker nog; ze zal er over enkele jaren van gaan profiteren.