Hoi,

Vanuit mijn werk, maar ook als vrijwilliger, loop ik er telkens tegenaan dat beheerders plagwerkzaamheden willen uitvoeren in de winter. Dit omdat men denkt dat hagedissen dan dieper in de ondergrond zitten en er om deze reden nauwelijks individuen zouden worden verstoord, verwond of gedood.

Volgens mij klopt dit niet helemaal en zal het altijd om maatwerk gaan, afhankelijk van de weersomstandigheden en de ingestelde plagdiepte. Hoe diep een hagedis in de ondergrond zit is moeilijk te controleren. Ook zal een hagedis door de lage metabolisme in de winterperiode niet of nauwelijks tijdig kunnen reageren op verstoring. Op dit moment staat in de Gedragscode Natuurbeheer bijvoorbeeld dat de winterperiode geen kwetsbare periode is en dat werkzaamheden als plaggen zonder verdere maatregelen (alleen beperking oppervlakte) kan worden uitgevoerd. Dat de winter geen kwetsbare periode is, betwijfel ik. Zeker in deze periode, dat door de klimaatsverandering gekenmerkt wordt door vele temperatuurschommelingen en zachte winters, kan een hagedis ondieper in de bodem zitten dan door veel beheerders wordt ingeschat.

Om deze reden wil ik jullie dan ook vragen onder welke voorwaarden leefgebied van hagedissen het best geplagd kan worden. Is hier goed onderzoek naar gedaan op de effecten van plagwerkzaamheden op hagedissen? Ik kom dat eigenlijk niet tegen bij de publicaties die op de website staan. Hebben jullie een voorstel?

gr, Sander Hunink

Ha Sander,

los van het feit of plaggen goed of slecht is voor hagedissen (er wordt namelijk vaak besloten om te plaggen met het oog van andere soorten, zoals bijvoorbeeld planten). De winter is inderdaad geen geschikte tijd om te plaggen om de redenen die jij noemt. Op de website van LNV staat dat ook beschreven bij de soortinformatie van de zandhagedis:

Klik hier voor een de link

Hoe dat in de verschillende gedragscodes wordt overgenomen is inderdaad de vraag. Elke club maakt tegenwoordig zijn of haar eigen gedragscode die het beste aansluit bij hun belangen. Ik zou uiteraard liever 1 goede gedragscode zien i.p.v. dat elke partij gaat shoppen om de voor hun voordeligste gedragscode samen te stellen. Ik zal niet ingaan op namen maar sommigen nemen gedragscodes bijna letterlijk van elkaar over, op enkele punten die voor hun niet goed uitkomen na. LNV zou hier naar mijn mening beter op moeten toezien.

Het argument van LNV om wel iedereen een eigen gedragscode te laten opstellen is overigens wel een goed argument. Als je een organisatie zelf een gedragscode laat opstellen zijn ze eerder bereid zich er ook aan te houden dan dat je van bovenaf een gedragscode oplegt. Punt is echter wel om iedere gedragscode kritisch te bekijken!

Groeten Jelger


 

Hoi Heren,

Dank voor jullie reacties. Ik kan hier zeker wat mee. Wat mij betreft het altijd maatwerk en dienen beheerders in ieder geval rekening te houden met de twee meest kwetsbare perioden (geen werkzaamheden in periode juni-augustus en oktober/november - maart/april (afhankelijk van soort reptiel)). Dan voornamelijk plekken met hoge concentraties mijden of in fasen aanpakken (visgraatmethode lijkt mij idd een goede maatregel, mits rekening wordt gehouden met mogelijke drainerende werking van 'visgraat', voor sommige soorten is verdroging alsnog een aantasting van de stukken die gespaard worden bij plaggen). Het hangt ook af van de reden van plaggen, als beheer- of inrichtingsmaatregel. Nu wordt 'plaggen' ook vaak ingezet om vastgelegde stuifzanden weer verstuifbaar te maken, waarbij in feite leefgebied verdwijnt en populaties vaak worden versnippperd. 

Wat betreft de gedragscodes: hebben de PGO's hier geen actieve rol in om de gedragscodes te checken? Dat zou wat mij betreft een voorkeur hebben, zeker als de opstellers van de gedragscodes de PGO's niet betrekken bij het opstellen. De PGO's zijn in feite (of zouden moeten zijn) de 'kennisdragers' van de betreffende soortgroepen. Jullie krijgen niet voor niets subsidie van het Ministerie van LNV. Misschien wordt het eens tijd dat het Ministerie jullie meer erkennen als 'kennisdragers' en jullie ook vaker inschakelen bij het opstellen of uitvoeren van soortgericht beleid.

gr, Sander Hunink

Handhaving van de gedragscodes gebeurt niet. Dit is kenmerkend voor het hele natuurbeleid. Handhaving gebeurt niet, dan wel niet structureel. De zaken die worden aangebracht komen meestal van de vrijwilligers.

Handhaving is momenteel in eerste instantie een taak van het rijk/LNV/AID. In de nieuwe WABO, waar de natuurvergunning onderdeel gaat uitmaken van één omgevingsvergunning, wordt deze door de gemeentelijke overheid afgegeven. Het is ook aan deze gemeentes om die te handhaven. Op dit moment is het nog geheel onduidelijk hoe die handhaving handen en voeten krijgt. Wij als RAVON (en ook het PSO) volgen dit op de voet.

Ook de integratie van de Boswet, Natuurbeschermingswet en Flora- en faunawet tot één nieuwe Natuurwet zullen we op de voet volgen. Ik ben er niet gerust op dat dit alles geen verslechtering gaat betekenen. We zullen er hard aan trekken.

Overigens zouden we als kantoor van RAVON graag gebruik maken van vrijwillige experts op dit gebied om als RAVON een krachtiger geluid te kunnen laten horen. Ik zou een Werkgroep Bescherming zeer verwelkomen. Diegene die interesse heeft kan zich bij mij melden. Sander: heb jij hier oren naar?

Met vriendelijke groet, Rob